ABD ve İsrail’in Tahran yönetimini köşeye sıkıştırması planıçerçevesinde İran’ın Orta Doğudaki faaliyetlerini engelleme yönünde başlatılançalışmalar, hükümet karşıtı protestolara dönüştü. Bölge muhabirleri bunun2009’dan bu yana en büyük protesto dalgası olduğunu söyledi. İran’damuhaliflerin ardından rejim taraftarları ve mollalar da sokağa çıktı. Rejimkarşıtlarının yaptığı eylemler pekçok şehre yayıldı ve sert çatışmalar yaşandı.Kuzeyde Tebriz, Raşt, Kuzeydoğuda Meşhed, batıda Kirminşah, İsfahan ile Hamadan’dahalk sokaklara döküldü. İranlı bir yetkili yaptığı açıklamada, Meşhed kentinde52 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Başkent Tahran’da da gözaltınaalınanlar oldu. Meşhed Devrim konseyinin başında Hüseyin Haydari, gözaltılarınnedeninin “ert sloganlar atılması” olduğunu söyledi. İran Cumhurbaşkanı 1.Yardımcısı Ishak Cihangir, ülkedeki bazı olayların ekonomik sorunlardankaynaklandığını ancak anlaşıldığı kadarıyla arkasında başka şeylerinde olduğunusöyledi.
Ülkenin çeşitli şehirlerinde düzenlenen gösterileri tetikleyensebepler, yükselen enflasyon işsizlik ve yolsuzluk. Talepler hükümetpolitikalarına yönelik öfkeye dönüştü. Gösterilerde, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhanive Hükümet aleyhine sloganlar atıldı. Hükümetin Suriye ve Irak’taki gelişmeler dahilizlediği dış politika da eleştirildi. Meşhed’de dış politikaya yönelik öfke“Hayatım Gazze için değil. Lübnan için değil, İran içindir. Sloganlarıyla dilegetirildi. Göstericiler yabancı ülkeler ile ilişkileri protesto ediyor, ama bunu tetikleyen ülke içindekimemnuniyetsizlik oldu. Zira giderek kötüye giden ekonomi, İran halkını vurdu.BBC Farsça’nın yaptığı bir araştırma, son 10 yılda İranlıların yüzde 15’iyoksullaştı. Birçokları kamu bütçesinin Suriye, Yemen ve Irak’taki çatışmalaryerine kendi hayat şartlarının iyileştirmesi için kullanılması gerektiğinidüşünüyor. Ülkede bu yıl işsizlik yüzde 12.5’e çıktı.
ABD VE İSRAİL’İN PLANI
ABD’li ve İsrail’li üst düzey güvenlik yetkilileri Washington’dakigörüşmeler sonucunda İran’ın Orta Doğudaki faaliyetlerini engelleme planıüzerinde anlaşmaya vardı. ABD Ulusal Güvenlik Konseyi temsilcisi tarafındangayri resmi olarak tanımlanan anlaşma, Başkan Donald Trump’ın İran’a yenipolitika yaklaşımını ortaya koyan ve İran’ın nükleer anlaşmasını tekraronaylamayacağını açıkladığı konuşmasının ardından geldi. ABD ve İsrail arasında yapılangörüşmede bölgedeki hedefler, konusunda anlaşmaya varıldığı ve çeşitli çalışmagrupları oluşturulduğu belirtildi. Hedefler arasında İran’ın nükleer silahlarasahip olmasını önlemek amacıyla gizli ve diplomatik adımlar atılması da var.
BEYAZ SARAY GÖSTERİCİLERE ARKA ÇIKTI
ABD yönetimi, İran’da sokağa dökülen muhalefete destek verdi. BaşkanDonald Trump İran’daki protestolara ilişkin, “İran yönetimi, kendini ifadehakkı da dahil kendi halkının halklarına saygı göstermelidir” dedi. Trumpaçıklamasında, rejim yolsuzluklardan ve ülkenin varlığını yurt dışındaterörizme harcamasından bıkmış olan İran vatandaşlarının barışçılprotestolarıyla ilgili bilgilerg eliyor. İran yönetimi, kendini ifade etmehakkı da dahil kendi halkının haklarına saygı göstermelidir. Dünya bu süreciizliyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heather Nauert ise İran’daki yönetimkarşıtı gösterileri yakından takip ettiklerini açıklayarak, olaylar sırasındakitutuklamaları kınadıklarını bildirdi. Nouert, “ABD barışçıl göstericilerintutuklanmasını sert bir şekilde kınıyor. Bütün ülkelere İran halkını ve onlarıntemel haklarını alma çabalarını desteklemeleri çağrısında bulunuyoruz.”
İRAN SINIRINA DUVAR
Suriye sınırına dünyanın en uzun 3. Duvarını ören Başbakanlık TopluKonut İdaresi, İran sınırında, inşaasına başladığı 144 kilometrelik duvarınyarısını tamamladı. TOKİ Başkanı Ergün Turan, idarenin sadece sosyal konutdeğil, hastane, stadyum, okul gibi yapıları da inşa ettiğini anımsattı. Bu yıliçerisinde Türkiye-Suriye sınırındaki duvarı ve duvardan daha önemli olangüvenlik yolunu inşa ettiklerini aktaran Turan, İran sınırındaki duvarinşaasının devam ettiğini belirtti. Sınıra yapılacak toplam 144 kilometreduvarın 57.192 km’lik kısmının Iğdır’da geriye kalan 86.848 kilometrelikkısmının ise Ağrı sınırında inşa edildiğini söyleyen Turan, “Sınırda olağanüstüve tehlikeli bir çalışma yapıyoruz. Mayınlı arazilerin olması ve diğer etkenlerişimizi daha da zorlaştırıyor. Buna rağmen büyük bir özveriyle çalışıyoruz. Beşayrı etap halinde inşa ettiğimiz duvarın yarısını tamamladık. Ayrıca yollarınyapımına da hızla devam ediyoruz. Duvarın arkasında güvenlik güçlerinin devriyegezmesi için güvenlik yolu ve duvar boyunca 15 kapı bulunacağını belirten Turanşöyle konuştu. “Kapılarda kurşun geçirmez camlar bulunacak. Üstün güvenliklimalzeme kullanıyoruz. Dev blokların yapamının da mukavemeti yüksek, dayanıklıbeton kullanıyoruz. TOKİ olarak sadece duvar kabı döküp monte etmiyoruz. Duvarınarkasına devriye gezmek için güvenlik yolunu da yapıyoruz. Duvar ve yoluntamamı yerli. Türk firmaları tarafından inşa ediliyor. Neredeyse her gün 2,5-3km. duvar ve yol yapıyoruz.”
