Ölmez ağaç zeytin ağacı çok bereketli bir ağaçtır. Bu yüzden dünyadaki ilk ağaç olarak bilinen zeytin ağacı, tarih sahnesinde de çok kutsal bir yere sahiptir. Neredeyse bütün nimetlerinden insanlık yararlanmaktadır. Meyvesi olan zeytin, meyvesinden çıkarılan zeytinyağı, meyve çekirdeğinden prina, yaprağından içecek çay, bedeninden yakacak olarak kullanılır. Zeytin; bereket, refah, barış, adalet, akıl, bilgelik, uzun ömür, zafer, yeniden doğuş gibi insanlık için önemli kavramların sembolü olmuştur.
Zeytini bu kadar özel ve kutsal kılan çok yönlü kullanım alanı ile sunduğu nimetlerdir. Binlerce yıl çok önemli bir gıda ve ticaret maddesi olmuştur. Ağacından meyvesine, yaprağından çekirdeğine her şeyi bir faydaya dönüşmüştür. Hatta birçok hastalığın tedavisinde, kozmetik sektöründe de insan yaşamında çok büyük rol oynar.
***
İlimizde de yaşadığımız şu kış aylarında dağlarda vatandaşlar zeytin hasadına başladı. Hummalı çalışma sabah erken saatlerde başlayıp akşam saatlerine kadar devam ediyor. Teknoloji gelişmeden önce elle ve sırık tabir ettiğimiz yöntemle toplanan zeytin şu sıralarda teknolojik gelişmelerle makine ile yapılıyor. Akü sayesinde oluşturulan düzenekle titreşen çubuklar ağacın dalları arasına girerek zeytin meyvelerini yere düşürüyor. Ağacın altına yazılan çuvallarla dallarından ayrılan zeytin taneleri çuvallanarak zeytinyağı sıkım fabrikasının yolunu tutar. Burada son sistem makinalar ile sıkımı yapılarak sofralarımıza gelir.
***
Zeytin ağacını bu kadar değerli kılan en büyük özelliği ağır ve zahmetli büyümesine karşın yaz kış gümüşi yeşil yapraklarını koruyarak yüzlerce yıl yaşayabilmesidir. Ortalama ömrü 300-400 yıl olmak ile birlikte 3 bin yaşında zeytin ağaçlarına da rastlanmıştır. Kök sistemi çok güçlü olan zeytin ağacı suya ulaşmak için köklerini toprağın derinliklerine uzatır. Ana kökü sürekli yeni kökler vererek gövde ve dalları besler.
***
Zeytin ağacı
Zeytin ağacı, uzun yıllar yaşadığı ve susuzluğa karşı dayanıklı olduğu için ölmez ağaç olarak anılır. Bu özelliği nedeniyle Antik çağlarda zeytin ağacı ve zeytinyağının güç ve gençlik kazandırdığına inanılırdı. Zeytin ağacı binlerce yıldır Anadolu'nun en önemli sembollerinden.
***
Zeytin ağacı ölümsüz mü?
Zeytin ağacı (Olea Europea) ağır ve zahmetli büyümesine karşın uzun ömürlü ve dayanıklı bir ağaçtır. Bu nedenle adı mitoloji ve botanikte "Ölümsüz Ağaç"tır. Zira olası yangınlarda tamamen ve kısmen yanarak kül olan zeytin ağaçları köklerinden yada yanan dalların bir köşesinden tekrar filizlenerek yeniden ağaç olma yolunda büyümeye devam ettiği için “Ölmez Ağaç” olarak ta isimlendirilmektedir.
***
Zeytin ağacı neden kutsal?
Üç kutsal dinde zeytin, refahın ve bolluğun sembolü olarak kabul edilmektedir. Eski Ahit (Tevrat), Yeni Ahit (İncil) ve Kuran-ı Kerim’de zeytin ağacı kelimesi defalarca kullanılmaktadır. Öyle ki kutsal kitaplarda zeytinyağının şifa kaynağı olduğu anlatılan kısa öykülerde bile ifade edilmektedir. Kayıtlara göre tıp alanında zeytinyağının sıklıkla yaraların tedavisinde kullanıldığı bilinmektedir.
***
İşte zeytin ağacının kısaca hikâyesini anlatmaya çalıştım. Bereketli nice zeytin hasatlarının gerçekleşmesi temennilerimle üreticilere kolaylıklar dilerim.
