Zeytin’in anavatanı Anadolu’dur.Ancak bugün dünyanın pek çok yerinde zeytin yetiştirilir. O nedenle ülke olarakzeytin konusunda çok fazla hava atmamıza gerek yok. Zeytin ürünlerini pazarlamave zeytin tarımı hakkında küçük bir rehavette sınıfta kalabiliriz. Mısırkıyıları hariç tüm Akdeniz’de zeytin yetiştirilmektedir. Mısır’ın kuzeyinde,çöl sıcaklarını Akdeniz kıyılarına kadar inmesini engelleyecek bir dağsilsilesi yok. Bu sebeple zeytin burada yetişmemektedir. Fas, Tunus veCezayir’de bulunan Atlantik dağları güneyin sıcak rüzgârlarını kestiğindenburalarda zeytin tarımı yapılabilmektedir. Doğu Akdeniz ülkelerinin tamamındazeytin vardır. O ülkeler Türkiye, Lübnan, Filistin, Suriye, İsrail veKıbrıs’tır. İsrail’in işgal altında tuttuğu Filistin topraklarında arkalarındaeylemcilerin saklandığı gerekçesiyle zeytinleri tahrip etmesi ilginçtir.Türkiye’nin güney kısmında zeytin var. Karadeniz’in bazı yerlerinde zeytingörülmektedir. Ancak bunun ekonomik bir değeri yoktur. Yalova Dağları soğuk kuzey rüzgârlarınıkestiğinden gerçek zeytincilik Gemlik ilçesinden başlar. Kaz dağlarının kuzeyrüzgârlarına karşı kalkan vazifesi görmesi nedeniyle Edremit Körfezi çevresindezeytincilik şaha kalkar.

İspanya ve Fransa’nın güneykısmı, Ege adalarının tamamında, Yunanistan’da zeytinlikler yaygındır. Amerikaile Avustralya kıtalarının kimi bölgelerinde az da olsa zeytin görebiliriz.Zeytinin anavatanı Anadolu’ysa eğer şöyle bir soru sormalıyız: Zeytin nasıl vene biçimde bu kadar geniş alana yayılır? Söz konusu sadece Akdeniz çevresideğil okyanus aşırı yerlerdir. Anadolu, Doğu Akdeniz’dedir. Eskiçağlarda DoğuAkdeniz’de, Lübnan ve çevresinde Fenikeliler vardır. Bu uygarlık, tüccar birhalktan oluşmaktadır. Söz konusu halk Akdeniz kıyılarının değişik yerlerinekoloniler kurar. Fenikeliler, Doğu Akdeniz’den aldıkları zeytinyağını bukolonilerde pazarlar. Amfora adı verilen testiler çoğu kez zeytinyağı taşımakiçin kullanılır. Fenikeliler, zeytinyağının Akdeniz kıyılarında tanınmasınısağlar. Ticaret Fenikelileri zengin eder. Zenginlik Fenikelilerin güçlü birmedeniyet kurmasında etkilidir. İnsanoğlunun ilk alfabetik yazı kullanmasındaFenikelilerin önemli katkısı olur. Fenike’de olan gelişmelerde zeytinyağınınpayını yok sayamayız. Fenike’de zeytin bereketi görülür. Aynı cümleler Fenikekolonisi olan Kartaca için de geçerlidir. Kartaca, bugünkü Tunus sınırlarıiçerisinde, Kuzey Afrika’dadır. İtalya’nın tam karşısı… Romalıların genişlemeevresinde, Roma İmparatorluğu’na kök söktürür. Zenginlik, güç sembolüdürKartaca… Romalılar, Kartaca’yı ele geçirdikten sonra Akdeniz havzasınıntamamına hâkim olur. Onlar, güçlüFenike’nin altyapısındaki zeytin dinamiğinin farkındadır. O nedenle Romalılarzeytine dört elle sarılır. Zeytin tarımını tüm Roma topraklarındayaygınlaştırırlar. Roma senatörlerinin, aristokratlarının başlarına taktıklarıaltından taçlar zeytin yaprağı şeklinde süslenir.

Roma, çok geniş alanlarayayılmış, kurumsallaşmış ilk devlet örneğidir. Senato vardır. Roma, tam birkanun devletidir. Devlet, keyfilikten uzaktır. Suçun tanımı yapılmıştır. Hangisuça ne ceza verileceği bellidir. Hal böyle olunca, Roma topraklarında biruçtan bir uca güven içinde gitmek mümkün olur. Böylesine bir döneme Roma Barışıdenir. İlginçtir, Türkiye Cumhuriyeti kurulurken devlet, İtalyan Ceza Hukukunukabul eder. Roma Barışı’nın ne anlama geldiğini buradan çıkarmak mümkündür.Romalılar, söz konusu barışın sembolünü zeytin dalı kabul eder. Romalılar, şunuhedefler: Akdeniz çevresinde tek devlet, tek ürün, tek din ilkesi. Tek devlet,Roma’nın kendisidir. Tek ürün zeytindir. Zeytin üretimini artırmak diğerürünlerin yasaklanması anlamı taşımaz ancak zeytinyağı gerçekten ekonomikvarlıktır. O dönemde sanayi, teknoloji olmadığını hatırlatalım mı? Devletlerinekonomisi yalnızca tarım ve ticarete dayalıdır. Tek din ise Hıristiyanlıktır.Romalılar, farklı toplumları aynı dinle kontrol edilebileceğini düşünür.

Roma döneminden itibaren İspanyolve Portekizliler zeytini tanımaktadır. Yeniçağda ilk coğrafi keşiflere çıkan buuluslardır. İspanyollar, bilineninaksine sadece yeni kıtalardan Avrupa’ya yeni ürünler getirip bu ürünlertarımının buralarda yapılmasını sağlamazlar, zeytin gibi ürünlerin tarımını dayeni kıtalarda başlatırlar. Ancak Kuzey Amerika’da zeytinyağının bilinmesindeve ticaretinin yaygınlaşmasında İtalyan etkisi görülür. İlginçtir AmerikaBirleşik Devletleri’nde içki yasağı dönemi olarak bilinen, kanunsuz işlerindöndüğü vakitler (1920-1930) İtalyanlar kanunsuz işlerini aklamak içinzeytinyağı ticareti yapan paravan şirketler kurar. Son olarak zeytin,kutsaldır. Ancak bazıları bu kutsallık dokunulmaz diye zeytini kendine paravanyapmaktadır, diyelim.