Kerkük il meclisi Türkmen ve Arapların boykot ettiği oturumda kentin, kuzey Irak’taki kürt yönetiminin 25 Eylül’de yapacağı bağımsızlık referandumuna katılması kararı aldı. Kerkük kentinin il meclisinde kürt 26, Türkmenlerin 9, Araplarında 6 üyesi bulunuyor.ABD’nin 2003’de Irak’ı işgali sırasında kürt güçleri, Kerkük’ü fiilen ele geçirmiş kente yoğun bir kürt göçü yaşanmıştı. 2005 yılında yapılan anayasanın 140. Maddesine göre, Kerkük’ün statüsü devrik lider Saddam Hüseyin döneminde Kerkük’ten zorla göç ettirilenlerin geri dönmesinin ardından Kerkük’te nüfus sayımı yapılması ve kentin statüsü hakkında bir referanduma gidilerek, nihai durumun belirlenmesi olarak öngörülüyordu. Ancak çeşitli nedenler ve anlaşmazlıklar sebebiyle bu madde uygulanamadı. Kürtler ve kentte hakimiyeti süren Kürdistan Yurtsevenler Birliği (KYB) Kerkük’ün yönetime ilhak edilmesini istiyor. Türkmenler ise buna karşı çıkarak, Kerkük’ün özel statüye sahip olmasını istiyor.Bu arada Ankara, Erbil’in yapmayı planladığı bağımsızlık referandumuna yapılması başlı başına hata iken bugün Kerkük’ün referanduma dahil edilmesi yönünde aldığı karar, hatalar zincirine yeni bir halka daha eklemiş, Irak anayasasının bir kez daha ciddi ihlali teşkil etmiştir uyarısında bulundu.Irak Türkmen cephesi başkan yardımcısı Hasan Turan, Kerkük meclisinde kürt üyelerin tek taraflı kararıyla alınan refrandum kararının anayasa aykırı olduğunu vurguladı. Kerkük milletvekili Hasan Turan, Kerkük yönetiminin yapacağı bağımsızlık referandumuna katılma yönünde il meclisinde alınan tek taraflı kararı Kerkük’te düzenlediği basın toplantısında değerlendirdi. Kararın Türkmen ve Arapların boykot ettiği oturumunda alındığını vurgulayan Hasan Turan: ‘’ kürt grubunun aldığı tek taraflı karar anayasaya aykırıdır. Hiç bir yasal zemini bulunmayan bu kararı tanımıyoruz. Kerkük’te referandum yapılmasının hiçbir meşruiyeti olamaz. Kararın iptali için tüm hukuki yolları deneyeceğiz’’ dedi.Turan sözlerine devamla, Kerkük il meclisindeki kürt grubunun kentteki kardeşlik ruhundan gittikçe uzaklaştığına dikkat çekti. Söz konusu kararın Kerkük’te yeni sorunların yaşanmasına neden olabileceği uyarısında bulundu. ‘’Ve bu riskli kararın uygulanması için acilen müdahele edilmelidir’’ diye konuştu. Böyle bir adım atılması halinde Türkmenlerin söz konusu referandumu boykot edeceklerini ifade etti. Türkmenlerin referandumu boykot etmeleri bir şeyi değiştirir mi? Şüphesiz ki değiştirmez. Burada sorulacak en acil soru, bir Türkmen kenti olan Kerkük’ün 20 yıl için nasıl oldu da bir kürt şehri olduğudur. Bin yılı aşkın şekilde Kerkük’te yaşayan Türkler, nasıl oluyor da kentte azınlığa düşüyor ve kürtlerin ortaya koyduğu sinsi planın kurbanı oldular. Kent meclisine bakıyoruz kürtlerin il meclisindeki sayıları 26 iken, Türkmenlerin sayısı 9’u geçmiyor. Kerkük’ün statüsü bu duruma gelinceye kadar neden tedbir alınmadı? ABD Irak’ı işgal ettiğinde Kerkük’ün nüfusu 850 bindi 2003’de Bağdat’ın düşmesiyle birlikte peşmerge, kentin tapu sicillerini yakarak 650 bin kürdü şehre göç ettirdi. Onun için bugün Kerkük’ün yönetimi ve güvenliği Barzani’nin elinde bulunuyor. Bütün bu olaylar yaşanıyorken Türkiye ve Türkmenler olaya niye seyirci kaldılar? Yukarıda işaret ettiğim gibi peşmergenin ABD destekli sinsi bir planı idi. Doç Dr. Serhat Erkman: ‘’ Refrandumun amacı, kukla devletin sınırlarını genişletme girişimidir. Bu referandum sadece belli bir bölgeyi ilgilendirmiyor. Irak anayasasına tartışmalı bölgeler olarak geçen bölgelerede sandık kurulacak. Sandık kurulan yere devlet de kurulur. Sadece karşı çıkmak da yetmiyor. Kerkük’e kadar uzanacağı zaten bu referandum yapılır mı, yapılmaz mı yönünde tartışmalarla ortaya çıktı. Barzani referandumu yapacağım dedikten sonra hedefi zaten sınırlarını genişletmekti. Referandumdan büyük bir olasılıkla ‘’ evet’’ çıkması olası peşmerge reisi Mesut Barzani, ABD savunma bakanı James Mattis’in Irak’ın kuzeyindeki Türkmen Bölgesinde bir oldu bittiyle yapılacak referanduma karşı olmadığını belirtti. Barzani, Suudi Arabistan merkezli şark el awsat gazetesine verdiği röportajda, gündeme ilişkin soruları yanıtladı.Rudaw’ın aktardığına göre, peşmerge reisi Barzani, 22 Ağustos’ta Erbil’de Savunma Bakanlığı ile yaptığı görüşmede, Mattis’in kürdistan halkının talebi ve hedefini anladıklarını ve referanduma karşı olmadığını belirttiğini ancak bunun terör örgütü ıŞıd’a karşı savaşa olan konsantrasyonu etkileyeceğini bu yüzden kararın gözden geçirilmesini istediğini belirtti.ABD’nin Işıd’la mücadele koalisyonu özel temsilcisi McGurk daha önce Washington’un federal kürdistan’ın bağımsızlık referandumuna karşı olduğunu söylemişti. Washington’daki özel brifigte konuşan McGruk, “ Biz referandumun iyi bir fikir olduğunu düşünmüyoruz. Bu vakitsiz iyi hazırlanmamış sadece, peşmerge ve ırak güvenlik güçleriyle tam işbirliği içinde çatışmaların Işıd’a karşı sürmesi gerektiği Havice’den bahsettim. Bunun potansiyel olarak yıkıcı sonuçları olabilir.” Diye yorumlamıştı.Oysa Barzani’nin Türkmen kentlerine ele geçirme hayali ABD’nin desteğiyle hayata geçirilme aşamasına getirildi. ABD işgalinden önce kentin nüfusu 850 bindi. Peşmerge tapu kayıtlarını yaktı ve 650 bin kürdü kente yerleştirdi.Bu sonucun ardından Kerkük’ün yönetimi ve güvenliği Barzani’nin eline geçti.