Bugün 16 Kasım Dünya KOAH Günü. KOAH [Kronik (Müzmin) Obstrüktif (Tıkayıcı) Akciğer Hastalığı] nefes yollarında mikroplarla oluşmayan bir iltihaplanmaya bağlı oluşan ilerleyici bir akciğer hastalığıdır. KOAH, kalıcı solunumsal yakınmalarla birlikte nefes alıp vermede zorluk ile karakterize, yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir akciğer hastalığıdır. Hastalık, dünyada yetişkin nüfusun 10'da 1'ini etkiler ve dünya çapında en yaygın üç ölüm nedeninden biridir. Tüm dünyada KOAH nedenli ölüm sayısı 2019'da 3,22 milyonu bulmuş ve ölüm sayısı 2007 ile 2017 arasında %17,5 artmıştır.
**
Akciğerleri sağlıklı tutmak ve sağlıklı nefes alabilmek için; tütün ve tütün ürünlerini kullanmayın. Düzenli ve dengeli beslenin. Hastalığın en önemli nedenin başında sigara içiciliği geliyor. Hastalıktan kurtulmak için öncelikle sigara tüketiminden ve sigaralı ortamdan uzak durmak gerekiyor. Zamanla içilen tütün ve tütün mamulleri akciğerleri tıkar ve solunum almakta zorluk yaşanır. Bu nedenle düzenli egzersiz yapalım. Soluduğunuz ortam havasını temiz tutalım. Maskenizi takalım. Yaş grubunuza uygun aşılarımızı yaptıralım. KOAH'ın tanısı, sağlık kurumlarında basit ağrısız bir test olan “nefes ölçüm testi” ile kolayca konulabilir. Teşhisin doğrulanması, solunum fonksiyon testleri kullanılarak hava akımında azalmaya yol açan tıkanıklığın belirlenmesine bağlıdır.
**
Günümüzde tütün kullanımı yanında, iç ve dış ortamda fosil yakıt (odun, kömür, petrol, gaz) ile biyokütle (bitki sapları, tezek vb) dumanına ve hava kirliliğine maruz kalma da önemli risk faktörlerini oluşturmaktadır. Yetersiz beslenme, enfeksiyonlar ve/veya iç ve dış ortam kirleticilerine pasif maruz kalmaya bağlı olarak doğumdan önce ve sonra akciğer gelişiminin geri kalması da KOAH'a yol açabilir. Artan şehirleşme, kötüleşen hava kalitesi ve artan tütün kullanım oranları da çoğu düşük ve orta gelirli ülkelerde bu faktörlere maruz kalma riskini artırmaktadır. Bu risk faktörlerine maruziyetin azaltılması, KOAH'ın gelecekteki yükünü azaltmak için esastır.
KOAH’a ilişkin çeşitli kaynaklardan derlenen bilgiler şöyle:
KOAH hastası en fazla kaç yıl yaşar?
Kronik obstrüktifobstrüktif akciğer hastalığı olan Koah hastası olan kişilerin en çok merak ettiği konulardan biri son evrede olan kişilerin yaşam süresidir. Son evreye gelen kişilerde uzmanlar tarafından yapılan açıklamalarda yaşam süresi 5 yıl olarak beklenir.
***
KOAH hastalığı nasıl başlar?
Kronik bronşit, alveollere giden ve bronş adı verilen hava yollarının iltihaplanarak daralmasıdır. Amfizem ise bu hava yollarının ve keseciklerin parçalanması ve genişlemesi manasına gelmektedir. Sonuç olarak solunumda alınan hava alveollere iletilemez ve akciğerde kısıtlanarak kalır. İşte bu duruma KOAH adı verilir.
***
KOAH hastalığının sebepleri nelerdir?
KOAH gelişimine yol açan nedenler nelerdir? KOAH için en önemli risk faktörü sigara içimidir. Pipo, puro ve birçok ülkede yaygın olan tütün tüketiminin diğer yolları da risk faktörüdür. Sigaraya pasif maruziyet de solunumsal semptomlara ve KOAH gelişimine katkıda bulunur.
***
Kaç yıl sigara içen KOAH olur?
Bu süre ortalama 15-20 yıldır. Bu zaman sonunda şikayetler görülmeye başlayabiliyor. En sık görülen belirtileri olarak; öksürük, balgam, hareketle birlikte ortaya çıkan nefes darlığı, göğüste veya sırtta ağrılar, hırıltılı nefes alıp vermek gibi belirtiler gösterebilir.
***
KOAH olup olmadığımızı nasıl anlarız?
Koah tanısı nasıl konulur? Kişi sigara içiyorsa uzun süreli nefes darlığı, öksürük ve balgam şikayetlerinin varlığı Koah tanısı için yeterli görülür ancak kesin tanı için solunum testi değerlendirmesi yapılmalıdır.
