Hafta başında Aydın kendi bayramını gururla kutladı.
Düşman işgalinden bir değil , iki kez kurtulan AYDIN kenti , iki kez de işgal edilmişti 98 yıl önce 1919 'da.
Bu konuda ilgilenenlere önerim, ASAF GÖKBEL 'in MİİLİ MÜCADELEDE AYDIN kitabını okumalarını öneririm. Kitabı Bulamayanlar içinde AYDIN İL HALK KÜTÜPHANESİNİ adres olarak göstereyim.
Yerel bayramımız hafta başında yazdığım gibi, çok daha görkemli kutlanırdı 50 yıl önce.
Her yıl 4 gün devam eden ve sonunda 7 Eylül ile sona eren İNCİR FESTİVALİ etkinliğinde, son gün bir de İNCİR GÜZELİ seçilirdi.
Bu yıl geçtiğimiz Pazartesi günü AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNCE , Kent meydanında yapılan törenler , yarım asır önceki kadar görkemli olmasa da, yine de böyle bir günün varlığını bize hatırlattığı için AYDIN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNE teşekkürler.
Bayramların değişmez EFE NİNESİ , Dağeymir köyünden Ayşe nine ilerlemiş yaşına rağmen , sabahın erken saatlerinde kent meydanında tören alanında yerini almıştı.
Tören de ev sahibi Topuklu Efe başta olmak üzere herkes konuştu ama, EFE NİNE 'ye söz veren olmadı..!
Oysa bir hafta önce 30 Ağustos törenlerinde , korumaların engellemesine rağmen ,Aydın Valisi bile yanına alarak birlikte fotoğraf çektirmişti.
Dün 7 Eylül de , kent meydanındaki törenlerde EFE NİNE ' nin sesini pek dinleyen olmadı. Hatta korumalar , protokolden uzak tutmak için ellerinden geleni yaptılar.
Oysa EFE NİNE bir sorununu anlatmak istiyordu sadece, adaşı TOPUKLU EFE ' ye ..!
PEKİ NEYDİ SORUNU EFE NİNE ' nin..?
Büyükşehir Belediyesi'nin , sarı otobüsleri 2019 Mart ayı sonuna dek kendi köyü dahil 5-6 köye ulaşım sağlanırken ,son yerel seçimlerden sonra, bu hat kaldırılmış ve Ayşe teyzemiz gibi bir çok köylü de , köyünden şehre ulaşımı sağlayamıyor ..!
Bunu anlatmaya çalışan EFE NİNE ' yi dinleyen bir kişi vardı o meydan da.
Şimdi gazetemizin bu köşesi sayesinde herkes okumuş ve öğrenmiş oldu.
Bilenler bilmeyenlere lütfen anlatsın.
SARI OTOBÜSLERİN , Konuklu Zeytinköy hattında tekrar ulaşım sağlanması için , kent merkezinde SARI BİNA yetkililerine ulaşmıştır sanırım bu talep.
EFE NİNE ' nin bu küçük talebine hayır der mi hiç TOPUKLU EFE ?
Çünkü her yerde yazıyor, AYDIN İSTER , BÜYÜKŞEHİR YAPAR diye..!
************
YARIM ASIR SONRA, BİR AYDIN İNCİR GÜZELİ
Yukarıda yazdım, 7 Eylül'lerde düzenlenen Festivallerde bir de İNCİR GÜZELİ seçimi yapılırdı.
Aydın da ilki 1969 yılında yapılan ve 7 Eylül Aydın'ın düşman işgalinden kurtuluşu ile sona eren , AYDIN FESTİVALİ VE İNCİR BAYRAMI kapsamında İNCİR GÜZELİ seçimi de yapılırdı. Hem incir festivali ardından Aydın'ın Kurtuluş bayramı incir toplama zamanı da olduğundan , o dönem Aydın Turizm ve Tanıtma Derneği başkanı rahmetli Şehir Kebap salonu sahibi Rüştü Şensoy başkanlığında 4 günlük kutlama programı düzenlenirdi.
Siyah beyaz televizyonların ilk çıktığı yıllarda, , halkın tek eğlencesi bu festival ve konserlerdi. Bugün Kent meydanı içinde yer alan eski belediye meydanı önünde develerle festival kervanı gösteri yapar, Valilik önünde temsili Türk ve Yunan kuvvetleri Aydın'ın kurtuluşunu canlandırır , geceleri de kapalı Spor salonunda konserler ve İncir Güzeli yarışması yapılırdı.
1969 yılında yapılan ilk İncir güzeli yarışmasında Naciye Benli Böcekli , kraliçe tacını giymişti.
1971 yılında Kraliçe seçilen İsmet ÜLGÜL , o yıllarda Efeler Ortaokulu'nu yeni bitirmiş ,Aydın'ın İNCİR GÜZELİ olarak , 1971 yılındaki Hayat dergisine haber olmuştu.
İzmir den Aydın'a taşınan ailenin , Aydın tekstil de çalışan baba ve maharetli bir Terzi olan ev hanımı annenin ikinci kızı olan 1971 yılının 14 yaşındaki İsmet hanım ile 48 yıl önceki Hayat dergisindeki haberi ve eski siyah beyaz fotoğraflarını görünce zaman tüneli içinde bir yolculuğa çıktık.
Aslında o yıllarda kızların böylesine yarışmalara katılmalarına, ailelerin taassubu engel olurdu. Evlenecek kızın geleceği için toplum baskısı ve eleştiri konusu olması açısından , kim bilir nice güzeller evlerinden izin çıkmadığı için ,yarışmaya katılamamıştı.
Doğduğu ay Balık burcunun sıcaklığında ve sempatisi içindeki karşılayan İsmet ÜLGÜL , 1971 yılındaki yarışmaya yapılan bir duyuru ile arkadaşlarının teşviki ile katıldığını belirterek , 48 yıl önceki anılarını bizimle paylaştı. “1971 yılı yaz ayı , okullar kapanınca, evde anneme yardımcı olmaya çalışıyor, özellikle merakım olan ve sonradan Kız sanat olarak bilinen Kız Enstitüsüne kaydımı yaptıracağım ,dikiş nakış işlerini becerikli annemden öğreniyordum. Festival komitesine yaptığım başvuru sonrasında 10 kadar genç kız ile bir öğleden sonra Aydın kapalı Spor salonunda seçmelere çağrıldım. Birbirimizi tanımayan 10 genç kız önce grup halinde ve sonra tekere teker salonu dolaşarak ,seyirci ve Jüri önünden geçerek sahneye dizildik.
Elbisemi kendim diktim ve hiç unutmam, festivale bir renk katmak ve farklılık yaratmak için üzerine gerçek incir yaprakları ile süsledim. Jüride hatırladığım ve Aydın belediye tabibi olduğu öğrendiğim Aliye Derebay adında bir kadın , benimle çok igilendi. Sanıyorum Jüri , İncir Kraliçesi seçiminde iki aday üzerinde çekişme yaşıyordu. Günümüzde ses sanatçısı Hülya Süer'in ablası Nurten Süer ile ben yaşanan çekişme ve oylama sonucunda beni kraliçe seçtiler. Jüri başkanı Aliye hanım tarafından bir şık altın bilezik, Tariş ürünü zeytin ve zeytinyağı ile yerli firmaların ürünleri ödül olarak verildi.O akşam Aydın tekstil bahçesinde yarışma jürisi , yarışmacılar ve protokol için yemek verildi.Ev'e geldiğimde tüm arkadaşlarım ailem ve mahalle tebrik ettiler.
Ertesi gün yapılan 7 Eylül kutlamalarında beni büyük bir albayrağımıza sararak, temsili kurtuluş törenlerinde Yunan kuvvetlerinden, Aydın'ı kurtaran Efeler , bayrağa sarılı kraliçe olarak beni düşmandan kurtardılar. Tören alanı bu sahnede alkış ve tezahürattan inliyor, alkışlar alanı inletiyordu. Ertesi gün yapılan Aydınspor maçının santra vuruşunu bana yaptırdılar.
Festival'e İstanbul dan gelen ,Hayat dergisi muhabiri sinema ve ses sanatçısı olarak tekliflere ne diyeceğimi sorunca, henüz 14 yaşında öğrenci olduğumu belirterek okumak istediğimi söyledim.
Ama yıllar sonra kız Enstitüsünde okurken ,Aydın'lı Zeki Triko nun sahibi Zeki Başeskioğlu'nun Aydın da düzenlediği defilelerde kapalı spor salonunda mankenlik yaptım.
O günlerde benimle tanışan ve açıkça ısrarına karşı çıkamadığım Aydın spor dünyasının kralı Yıldırım Demirel ile Kız Enstitüsü son sınıfında , 1973 yılında evlendik. “
İşte 1971 yılında ,bundan tam 48 yıl önce Aydın İncir Kraliçesi seçilen İsmet ÜLGÜN ve aynı yıllarda Aydın spor camiasının yüzme ve futbol kralı Yıldırım DEMİREL ile evliğinden sonra arşivlerde kalan bu gençlik anıları ile zaman tünelinde yarım asırlık bir yolculuğa çıktık.
Belki bugün İncir bayramı yapılmıyor ama ilçemiz Kuşadası'n da yıllardır devam eden geleneksel ALTINGÜVERCİN POP MÜZİK YARIŞMASI ülkemizde bir ilk.
Geçen Pazar gecesi yaygın bir TV kanalından , naklen yapılan yayın ile Tanıtım adına 2,5 saat süren yarışma ve Erol Evgin konseri sıcak yaz gecelerini ekrandan bizleri adeta serinletti.
Gelin önce kendimizi değiştirelim.
Geleceği düşünen , Kültür ve sanat'a önem veren belediye başkanlarımızın çoğalması dileğimle.
SÖZÜN ÖZÜ :
DÜN AKILLIYDIM , DÜNYAYI DEĞİŞTİRMEK İSTEDİM, BUGÜN İSE BİLGEYİM KENDİMİ DEĞİŞTİRDİM.
Mehmet ÖZÇAKIR
mehmetozcakir@hotmail.com
P.K:110 EFELER – AYDIN
GSM : 0.505.8077828