Konut piyasasında fahiş fiyat artışları ve tahliye süreçleri sürerken, taşınma masraflarına eklenen boya-badana talepleri kiracıların en büyük sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Nesillerdir uygulanan evi ilk günkü gibi teslim etme kuralı, Yargıtay’ın emsal kararı ve hukuki içtihatlarla tamamen farklı bir boyuta taşındı.
SÖZLEŞMEDEKİ BOYA MADDESİ GEÇERLİ Mİ?
Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya'nın değerlendirmelerine göre, kira sözleşmesine özel olarak "Ev boyanarak teslim edilecektir" maddesi konsa dahi bu durum kiracı üzerinde mutlak bir yasal bağlayıcılık taşımıyor. Mülk sahibi, taşınmazın hor kullanıldığını somut kanıtlarla ispatlayamadığı müddetçe, boya masrafını öne sürerek depozitodan herhangi bir kesinti yapamıyor.
Hukuki çerçeveye göre, tertemiz teslim alınan bir evin yıllar sonra tahliyesi sırasında ev sahibi tarafından yapılan boya baskısı yasal bir zorunluluğa dayanmıyor. Sözleşmedeki ibareler, yasaların belirlediği olağan yıpranma payının üzerine çıkamıyor.
DOĞAL YIPRANMA VE HOR KULLANIM AYRIMI
Türk Borçlar Kanunu'na göre kasıtlı bir zarar olmaması durumunda boya ve badanadan kiracılar sorumlu tutulamıyor. Doğal kullanımın getirdiği bu tür olağan yıpranmaların maliyeti tamamen ev sahibinin yükümlülüğünde kalıyor.
Kanun maddesi, duvar boyasının solmasını veya parkelerin matlaşmasını olağan kullanım sınırları içerisinde değerlendiriyor. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de verdiği kararla, mülkün hor kullanımı dışında kalan durumlarda boya-badananın kiracı için bir zorunluluk teşkil etmeyeceğini kesin bir dille hükme bağlıyor.
HAKSIZ DEPOZİTO KESİNTİSİNE KARŞI NE YAPILMALI?
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin içtihat metninde, kiracının sözleşme sonunda evi teslim aldığı gibi geri vermekle yükümlü olduğu ancak doğal eskime ve bozulmalardan sorumlu tutulamayacağı vurgulanıyor. Sadece kötü kullanımın (hor kullanma) neden olduğu hasarlar kiracının mesuliyeti altında bulunuyor.
Eğer ev sahibi, yasal dayanaktan yoksun bir şekilde boya gerekçesiyle depozitoyu iade etmeyi reddederse, kiracıların yasal hakları devreye giriyor.
