Ekonomideki krizin etkileri hergeçen gün daha çok hissediliyor. Bir yıl boyunca sabit kalem asgari ücretekarşılık TL’nin dolar karşısında yüzde 70’lik değer kaybı nedeniyle yoksullaşmahızla artıyor. Yılbaşında 3.75 TL olan dolar karşısında yüzde 70’lik değerkaybı nedeniyle birçok gıda, temizlik ürünlerine toplamda 385 kalem mala zamolarak yansıyınca başta asgari ücretli, memur, işçi ve emeklinin satın almagücü de hızla geriledi. Bir kişinin yoksulluk sınırı neredeyse asgari ücretiniki katına ulaşmak üzere Ağustos ayında sadece bir çalışanın yoksulluk sınırıhızla artıyor.
Yılbaşında 3.75 olan dolar haftaiçi itibariyle 6.40 TL’den işlem gördü. Türk Lirasının bu yüzden yüzde 70’likdeğer kaybı nedeniyle yoksullaşma oranı hızla artıyor. Yılbaşında 3.75 olandolar kuru birçok gıda, temizlik ürünlerine toplamda 385 kalem mala zam olarakyansıyınca başta asgari ücretli, memur, işçi, emeklinin satın alma gücü hızlageriledi. Asgari ücret arasındaki makas iyice açıldı. Çalışan tek kişininyoksulluk sınırı 2 bin 905 liraya ulaştı. Asgari ücret ise yılsonuna kadar 1603lira olarak kalacak.
Türkiye Kamu – Sen ArgeMerkezi’nin araştırmasına göre Ağustos ayında çalışan tek kişinin açlık sınırıbir önceki aya göre yüzde 2.53 oranında artarak bir önceki aya göre yüzde 2.53oranında artarak 2 bin 464 liraya çıktı. Araştırmaya göre 4 kişilik aileninsağlık kuruluşlarının belirlediği gibi sağlıklı biçimde beslenebilmesi içingerekli harcama günlük 46,64 lira. Ailenin aylık gıda harcaması toplam bin 399lira. Türkiye Kamu Sen Genel Başkanı Önder Kahveci, sabit ve dar gelirlininekonomik çıkmaz içinde olduğunu belirterek gerekli önlemlerin alınmasınıistedi. Kahveci, tek kişinin yoksulluk sınırının 3 bin liraya dayandığıaraştırmada da ortaya çıktığı üzere memur maaş zammı çoktan pula dönmüştür. Halböyle iken borç harç içinde geçimini sağlamaya çalışan memurlarımız ve emeklilerimiziçin acilen tedbir alınması gerekmektedir” dedi.
Ağustos ayında ortalama 3 bin 419lira ücret alan memurun ailesi için yaptığı gıda harcaması maaşın yüzde40.92’sini oluşturuyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerinde 872.42 liraolarak belirlenen kira gideri ise maaşın yüzde 25.51’ine denk geliyor. Bunagöre bir memur ortalama maaşının yüzde yüzde 64.43’ünü yalnızca gıda ve barınmaharcamalarına ayırmak zorunda kalıyor. Ortalama ücretle geçinen memurunailesinin ulaşım, sağlık, eğitim, haberleşme, giyim gibi diğer zorunluihtiyaçlarını karşılaması için maaşından geriye sadece bin 147 lira kalıyor.Araştırmaya göre çalışan tek kişinin yoksulluk sınırı 2 bin 905 lira. Sonuçlarsadece bir tek kişinin yoksulluk sınırının asgari ücretin neredeyse iki katınayaklaştığını ortaya koydu. Buna karşın asgari ücret yıl sonuna kadar net 1603lira olarak kalacak.
Ticari kredide faiz oranı 8Haziran 2018’de yüzde 21.28 seviyesinde gerçekleşti. Bu alanda yaklaşık üçaylık sürede 10 puanlık artış kaydedilmiş oldu. Otomotiv Sanayii Derneği 2018yılı Ocak Temmuz dönemine ait üretim ihracat adetleri ile Pazar verileriniaçıkladı. Türkiye Otomotiv Sanayii yılın ilk 7 aylık döneminde üretim, iç Pazarve ihracatta daralma yaşamaya devam etti. Toplam üretim Ocak – Temmuz dönemindebir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,1 azalarak, 986 bin 922 adetotomobil üretimi ise yüzde 6,5 azalarak 653 bin 780 adet oldu. Toplam Pazar iseOcak – Temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15.6 daralarak 420bin 769 adet olurken otomobil pazarı yüzde 13,7 daraldı ve 317 bin 894 adetolarak gerçekleşti.
Yukarıdaki verilerden izlediğinizgibi iyimser olmakla ekonomi yürümüyor. Siz değerli okurlara sunduğum tablogünümüzdeki Türkiye gerçeğini gösteriyor. 2017’den itibaren ülkede sanayiyatırımlarında özellikle otomotiv alanında büyük düşüş var. Bu gerçeği deyukarıdaki veriler gösteriyor.
Söz gelimi dış borçlarda,üretimde ne dersek diyelim yabancılar ekonomimizi bizden daha iyi biliyor vedeğerlendiriyor. Dahası ülkenin içinde bulunduğu durumu ekonomi yönetimi ciddişekilde analiz edip bilmelidir. Zira iy ibir teşhis olmadan tedavi de olmaz.Biz algı yaratma ile meşgul iken dünya uluslararası piyasalarda oluşan verilerigörüyor ve değerlendiriyor.
Söz gelimi dış borçlarda üretimdene dersek diyelim. Yabancılar ekonomimizi bizden daha iyi biliyor vedeğerlendiriyor. Dahası ülkenin içinde bulunduğu durumu ekonomi yönetimi ciddişekilde analiz edip bilmelidir. Zira iy ibir teşhis olmadan tedavi de olmaz.Biz algı yaratma ile meşgul iken dünya uluslararası piyasayarda oluşan verilerigörüyor ve değerlendiriyor.
Geçen yıl ekonomik dengeler başdöndürücü bir hızla bozuldu. Geçen sene dış borç göstergeleri de kriz boyutundadeğildi. IMF raporlarında da Türkiye’nin dış borçlarını çevirebileceğibelirtiliyordu.
EKONOMİ HIZLA DARALIYOR
Türkiye ekonomisi, hızla daralmaalarmı veriyor. Ekonomik büyümenin sürükleyici gücü olan kredi artışındarakamlar ürkütüyor. Otomotiv sanayinde de üretim geriliyor. TL’nin dövizkarşısında büyük kaybı ve faizlerin yükselişi ile birlikte özel bankalar kredimusluklarını iyiece kıstı. Özel bankaların kur etkisinden arındırılmış kredibüyüme hızı krizi sonrasında ilk kez eksiye döndü. 31 Ağustos ile biten haftadaözel bankaların kredi büyüme hızı, kur etkisiinden arındırılmış 13 haftalıkortalama yüzde 3.6 oldu. Bu oran Mayıs 2017’de yüzde 37’ye kadar yükselmişti.Mayıs 2017’de yüzde 37’ye kadar yükselen toplam kredi büyüme hızı, 31 Ağustosile biten haftada yüzde 1.8’e düştü. 20 Ağustos’ta bu oran yüzde 5,62 idi. Toplamkredi büyüme hızının pozitif olmasını kamu bankaları sağladı. 31 Ağustoshaftasında kamu bankalarının kredi büyüme hızı yüzde 8.85 seviyesindegerçekleşti. Bu oran 20 Ağustos’ta yüzde 14.48’di. Türkiye’de toplam otomotivüretimi yılın Ocak Temmuz döneminde 2017’nin aynı dönemine göre yüzde 3,1azalarak 986 bin 922 adet oldu. TL’deki büyük değer kaybıyla birlikte varlıkkalitesi bozulan büyük şirketlerin kredi yeniden yapılandırma başvurularıylakarşı karşıya kalan ve dışarıdan borçlanma maliyetlerini artan bankalar, kredimusluklarını kapattı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre 31Ağustos haftasında TL üzerinden verilen ihtiyaç kredilerinde ortalama faiz,30.29 olurken ticari kredilerde bu oran yüzde 32.25 oldu. Tüzel kişi vekurumsal kredi kartları hariç ticari kredilerde faiz oranı yüzde 34.23’eyükseldi. Dolar üzerinden açılan kredilerde ise oran yüzde 5.93 olurkentüketici kredilerinde oran yüzde 29.82 seviyesinde gerçekleşti.