Ekonomik kriz gelip kapımızadayanmış ama “ikinci çeyrekte yüzde 72, oranında büyükdük” diye tv haberlerindeadeta bayram yapıyoruz.
Oysa Türkiye ekonomisi birinciçeyrekte olduğu gibi ikinci çeyrekte de yatırımla değil, tükeretek büyüdü. TÜİKikinci büyüme verilerini açıkladı. Gayri Safi Yurt İçi Hasıla ikinci çeyrek ilktahmini zincirlenmiş hacim endeksi olarak 2018 yılının ilk çeyreğinde öncekiyılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,2 arttı. Bu arada ilk çeyrek GSYH artışı yüzde7,4’den yüzde 7,3’e revize edildi. Tarım sektörü yüzde 1,5 küçülürken inşaat vesanayi sektörü frene bastı. İnşaattaki büyüme ilk çeyrekteki yüzde 5,1’den 2,çeyrekte yüzde 0,8 inerek durma noktasına geriledi. Sanayideki büyüme ise yüzde5,9’dan yüzde 4,3’e indi. Ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetifaaliyetlerinin toplamından oluşan hizmetler sektörünün katma değeri ise yüzde8 yükseliş gösterdi. Hane halkı tüketim harcamaları yüzde 6,2 arttı.
Hazine ve Maliye Bakanı BeratAlbayrak da büyüme rakamları ile ilgili yaptığı açıklamada, “ikinci çeyrektebüyüme tüketim ve yatırımdaki ılımlı yavaşlamaya rağmen iç talep olmaya devametmiştir. Bununla birlikte güçlü ihracat ve turizm gelirlerindeki yüksekperformans net dış talebin büyümeye pozitif katkı vermesini sağlamıştır. Budurum ekonomi politikalarımızdaki temel hedeflerimizin başında gelen ekonominindengelenme sürecinin başladığını göstermektedir. Yine aynı şekilde büyümedetemel olan ihracata dayalı büyüme istikametinde ilerlediği de ortaya koymuştur”dedi. Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan da 2018’de ihracat tarihi zirveye ulaşarakyılın ikinci yarısında da büyümeyi ve istihdamı desteklemeyi hedeflediklerinibildirdi.
Yurt içi tasarrufların milligelire oranını yüzde 13’e kadar gerilediği Türkiye’de bankalar dışarıdanaldıkları borçları tüketicilere kredi olarak vererek tüketimin milli geliriçindeki payını artırdılar. Türkiye Bakkallar Birliği’nin son rakamlarına göretüketici kredisi ve konut kredisi kullanan toplam kişi sayısı 21 milyon kişiyiaştı. Kullandığı kredi miktarı ise 384 milyar lirayı geçti.
Hane halkı tüketimharcamalarındaki yüzde 6,2’lik artışın dağılımına bakıldığında en yüksek payıalan harcama grupları sırasıyla yüzde 20,9 ile gıda ve alkollü içecekler yüzde16,6 ile ulaştırma ve yüzde 15 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlaroldu. Hane halkı ve hane halkına hizmet eden kar amacı olmayan kuruluşlarıntüketim harcamalarının gayrisafi yurt içi hasıla içindeki payı yüzde 59 olarakkaydedildi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 7,2 gayri safi sabitsermaye oluşumu ise yüzde 3,9 artış gösterdi.
Bir önceki yılın zincirlenmişhacim endeksine göre devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 5,0 gayri safisabit sermaye oluşumu ise yüzde 7,8 arttı. Mal ve hizmet ihracatı yüzde 4,5,ithalatı yüzde 0,3 arttı. Üretim yöntemiyle gayri safi yurt içi hasıla tahmini2018 yılının ilk çeyreğinde cari fiyatlarda yüzde 20.4 artarak 884 milyar 4milyon 260 bin lira oldu.
KREDİ BORCU YAPILANDIRILIYOR
Türk lirasının son zamanlardayaşadığı değer kaybı en çok döviz cinsinden borcu olan şirketleri etkiliyor.Merkez Bankası’nın açıkladığı verilere göre banka dışı firmaların net açıkdöviz pozisyonu Mayıs ayında 217.3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Kurda görülen yükselişin borçyükünü artırmasından dolayı özel sektörün nasıl etkileneceği ve bu durumunbankalar üzerinde bir baskı yaratıp yaratmayacağı en azından en yakındanizlenen gelişmeler olacak. Kurdaki oynaklığın olumsuz etkisini çok sayıdaşirketin borcunu yeniden yapılandırma sürecine girmesinden görebiliyoruz.Yayımlanan yönetmeliğe göre finansal sektöre olan borçların yenidenyapılandırılması için çerçeve yapılabilecek. Bu anlaşma kapsamında krediborçlarının vadesi uzatılabilecek, borçluların kredileri yenilenebilecekborçlara ilave kredi verilebilecek. Her türlü alacağın indirilmesi ya da bualacaklardan vazgeçilmesi mümkün olabilecek. Bloomberg yetkilisi, Noetzel, enaz 20 milyar dolar kredinin bankalardan yeniden yapılandırılmasının talepedildiğini belirtiyor.
Türkiye’nin köklü şirketlerindenbisküvi ve çikolata markası Ülker’i içinde barındıran Yıldız Holding borçlarınıyeniden yapılandırmaya giden şirketlerden biri Yıldız Holding CEO’su MustafaTercan ise Mayıs ayında yaptığı açıklamada toplam 7 milyar dolarlık borcun 5,5milyar dolarlık kısmın için bankalarla anlaşmaya varıldığını söyledi. DoğuşGrubu Yönetim Kurulu Başkanı Ferit Şahenk, 2,3 milyar euro krediyi yenidenyapılandırdıklarını söyledi. Lübnanlı Hariri ailesine ait Oger Telekom 2005
yılında Türk Telekom’un yüzde55’ini satın almak için bankalarla anlaşmaya varıldığını söyledi. Doğuş Grubu,Lübnanlı Hariri ailesine ait Oger Telekom 2005 yılında Türk Telekom’un yüzde55’ini satın almak için Oger Telekomünikasyon A.Ş kurmuştu. 2013 yılında Türkbankaları ağırlıklı bir bir konsorsiyumdan 4, 750 milyar dolar kredi aldı.Ancak bu kredinin taktiklerini geriye ödeyemedi. Bunun üzerine Akbank GarantiBankası ve İş Bankası Oger Telekom’a ait Türk Telekom’un yüzde 55 hissesinidevralmak için Rekabet Kurulu’na Temmuz ayının başında başvurdu. Başvuruonaylandı. Türk Telekom’un yüzde 55’i bankalara geçti.