Bugün 7 Eylül , Ege nin bir çok ilinde gün aşırı kutlanan bayramlardan bibi.
Aydın’ın , düşman işgalinden kurtuluşumuzun 97. yıldönümü.Bu anlamlı gün için Aydın da bir mahalleye, ilkokullara , ortaokullara , spor klüplerine ve özel firmalara amblem ve isim olmuştur.
27 Mayıs 1919 ile 7 Eylül 1922 arasında 3,5 yıl süren yunan işgali sonrasında , acıların dindiği , albayrağımızın yeniden dalgalandığı topraklarımızın yeniden vatan olduğunun bilinciyle kutlanan bayramın adıdır 7 Eylül.
1970 li yıllarda hem İncir bayramı , hem de son gününe denk gelen 7 Eylül Kurtuluş bayramı ile 4 gün süren görkemli kutlamalar yapılırdı.
Aydın 7 Eylül adı ile özdeşleşmiş ve kentin bir çok mahalle, cadde, okul, ve ticari firmalarca isim olarak paylaşılan anlamlı bir sözcüktür.
Düşman ,işgali altında acı ve çile içinde geçen 1919-1922 yılları arasında 40 ay boyunca Aydın kurtarılmayı beklediği gündür 7 Eylül.
sonunda , onurlu bir mücadele sonucu kazanılan kentimizin , özgürlüğü ve işgalin sona erdiği, acıların dindiği kurtuluşun adıdır 7 Eylül…!
97 yıl önce yiğit efelerimizin bizlere emaneti bu verimli topraklar üzerinde , bizlerin yaşaması ve nefes alması için kendi son nefeslerini ve canlarını feda ederek , bu ülkenin Vatan olmasını sağlayan aziz şehitlerimizi başta Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere
Yörük Ali Efe , Demirci Mehmet Efe ve tüm kızanlarını sevgi , saygı , rahmet ve minnetle anıyoruz.
Eskiden kutlanan 7 Eylül’lerin bayram günlerinden farkı olmazdı. Aydın’da incirin toplanmağa başladığı ilk hasat günlerinde yaş ve kuru incirin de , sofralarda yerini aldığı Eylül ayında buluşan İncir bayramı ile beraber kutlanan 7 Eylül Aydın’ın Kurtuluşu ,festival havasında kutlanırdı.
Halkın tek eğlencesi olan bu bayramın ,yerelde kahramanlıkların anılması ile kuvvayı milliye ruhunun tekrar canlanmasına vesile olurdu. 7 Eylül Kurtuluş bayramı 4 gün devam eden öncesindeki kutlamalar , Valilik önünde temsili Yunan kuvvetlerinden Kentimizin kurtuluşu’nun gösterileri ile başlardı.
Yiğit efelerin oyunlarında , meydanı inleten davul zurnanın sesi, izleyen Aydınlı’nın milli duygularını coşturmağa yeterdi.
Son gününde 7 Eylül Kurtuluş bayramının kutlandığı 4 gün süren kutlamalar süresince , kapalı spor salonunda düzenlenen konserler, İncir Güzeli yarışması , bir festival havası yaşanırdı. Özellikle esnaf odalarının araçla resmi geçitlerinde , halka dağıttığı eşantiyon , hediyelikler kapışılır , törenlere ayrı bir heyecan ve sevinç katardı.
İncir güzeli yarışmasına, Aydın’lı aileler mutaassıplığından bir çok güzel kızın yarışmaya katılmasına izni vermezken, yakın ilçelerden ve hatta İzmir den katılanlar olur, Jüri en güzeli seçmekte zorlanırdı . Seçimin sonrasında altın ve firmaların ödülleri verilir, son gün kortejle araba üzerinde geziler düzenlenirdi.
İşte yıllar önce 1973 yılından seçilen bir İncir güzelinin İstasyon meydanında kortej geçidinden bir anı.
En görkemli 1970 li yıllarda “Aydın Turizm ve Tanıtma derneği “ başkanlığını da yürüten ve Aydınlıların şehir kebap salonu sahibi olarak tanıdığı rahmetli Rüştü Şensoy ‘un çabalarının , festivalin görkemli olmasında büyük payı vardır. On kişilik organize komitesinde yerel yönetimlerle dernek ve Valilik temsilcileriyle birlikte festival yürütülürdü. En son 7 Eylül ile birleşen ve 3-4-5-6 Eylül de devam eden dört günlük festival konserler, eğlenceler, arabalarla meslek odalarının resmi geçitleri, ile son bulurdu.
Bugün yıkılan kent meydanındaki en eski belediye binası önündeki meydan da develer çuvallar içinde incirleri kortejden geçerken Aydın halkına dağıtıdı.
Manisa mesir macunu benzeri kalabalık izleyiciler develerin üzerinde n atılan incirleri kapmak için birbirileriyle yarışırlardı. Günümüzde bu görkemli kutlamaların tanığı ve Plak şirketi de kurup, Organizatörlük yapan Emin Arslan İyibağırsakçı Jüri üyesi olarak incir güzeline tacını giydirip kutlamıştı bu soluk karelerde yer alan 45 yıl önceki fotoğraflarda. Aydın’ın en uzak köy ve kasabalarından gelenler , kentin bir çok noktasında devam eden ve yaz akşamları ,fener alayları, konserler, çeşitli zeybek oyunları ve belediye orkestrasının resmi geçidi ile geceleri verdiği konserler daha da şenlenirdi. Askeri bando geçidi, Fener alayı eşliğinde alkış tufanıyla karşılanırdı.AYDIN BELEDİYE BANDOSU günün popüler parçalarını çalar konserler verirdi.
AYDIN BELEDİYE BANDOSU Bugün aynı heyecan içinde 7 Eylül’ün , 97. Yıldönümünü daha kutlayacağız.
26 Ağustos’tan Afyon dan yola çıkıp, 9 Eylülde İzmir’de biten iki haftalık büyük taarruzun , silinmeyen anıları 7 Eylül’de Aydın’da her yere kazınmıştır. Aydın kent meydanında “dur yolcu “ diye başlayan şehitler abidesi, canını bu ülke için seve seve feda edenlerin unutulmayacakları ölümsüz anıtlarıdır.
Aydın’ın Cumhuriyet döneminde yapılan ilk genel seçimler sonrası Aydın Belediye Başkanı olarak seçilen Ahmet Emin ARKAYIN , 7. Eylül 1922 günü Yunan işgalinden kurtuluşunun 5. Yılında ve 7 Eylül 1927 tarihinde bugün kent meydanındaki Adnan Menderes Bulvarı başındaki ŞEHİTLER ABİDESİNİN temelini atmış ve kaidesi etrafındaki 4 yöne bakan mermer üzerinde her köşesinde aşağıdaki veciz sözler yazılıdır.
“BURASI İSTİKLAL VE HÜRRİYETİ İÇİN ŞEHİT DÜŞEN MUKADDES TÜRKLERİN MABEDİDİR.
BURASI İSTİKLAL TARİHİNİ KANI İLE YAZMIŞ TÜRK’ÜN MABEDİDİR.
BURASI BAĞRI YANIK NİNELERİN ÖKSÜZ VE YETİM ÇOCUKLARININ MEMLEKETİDİR.ONLARI UNUTMA
EY ZAİR ( YOLCU ) BU ABİDENİN ÖNÜNDE DUR , VATAN İÇİN AŞK VE RÜYALARINA VEDA ETMİŞ KURBANLARI DÜŞÜN.”
veciz sözleri ile 7 Eylül’ün anlamına dikkat çekmiştir.
7 Eylül’ün 97. Yıldönümü , tüm Aydınlılara kutlu olsun.
MEHMET ÖZÇAKIR
AYDIN ESKİ ESERLERİ SEVENLER DERNEĞİ BAŞKANI
mehmetozcakir@hotmail.com
P.K:110 EFELER - AYDIN
GSM: 0.532.3722627