CHP, İYİ Parti, Saadet Partisi, Demokrat Parti, DEVA Partisi ve Gelecek Partisi liderlerinin ikinci buluşması önceki gün gerçekleşti.
Liderler, ‘güçlendirilmiş parlamenter sistem’ konusunda hazırlanan mutabakat metnini imzaladı. Bu kapsamda devlet yönetimiyle ilgili bazı hususlar üzerinde uzlaşmaya varıldı. Mutabakat metninde cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, seçim sistemi, ekonomi, devletin temel kurumları başta olmak üzere pek çok konuda çeşitli başlıklar bulunuyor. Yukarıda isimlerini belirttiğim 6 parti, ülke yönetimine gelmeleri halinde bu alanlarda neler yapacaklarını topluma taahhüt ettiler.
***
Söz konusu 6 partinin geldikleri siyasal gelenek ve dünya görüşleri farklı da olsa ‘parlamenter sistem’ ortak paydasında buluştuklarını söylemek mümkün. Ancak burada şunu ifade etmekte yarar var ki, buradaki ‘güçlendirilmiş’ ifadesinin içi yeterince doldurulmalı. Parlamenter sistem, ülkemizde cumhuriyetten çok önceye dayanan bir gelenek ama özellikle 1970’li yıllarda ve 1990’lı yıllarda yaşanan ‘koalisyon’ tartışmaları ve uzun ömürlü olamayan hükûmetler toplumsal bellekte tazeliğini koruyor. Buna karşın ülkemiz siyaset dünyasının ve siyasî aktörlerinin geçmişte yaşanan bu krizlerden ders çıkardığına inanıyorum.
Bunu göz önünde bulundurarak hem çoğulcu ve katılımcı demokrasinin işletildiği hem de siyasal istikrarı mümkün kılan ‘güçlendirilmiş parlamenter sistem’ modeli üzerine kafa yormanın şart olduğunu düşünüyorum.
***
Bir de ifade etmek istediğim husus şu: seçim barajı tartışılıyor, bu güzel bir şey ama bununla beraber siyasal partilerdeki ‘lider sultası’ da mutlaka masaya yatırılmalı. Milletvekili adaylarının önseçim yöntemiyle değil de parti liderlerinin iki dudağı arasından çıkacak söze göre belirlendiği bir parlamenter sistem, asla ama asla ‘güçlendirilmiş’ bir sistem olamaz. Bu konuda herhangi bir adım atılmadığı takdirde ‘güçlendirilmiş’ kavramı lafta kalır.
Elbette ki, 12 Eylül darbesinin ürünü olan yüzde 10’luk seçim barajı kaldırılmalıdır, siyasal partilere hazine yardımı konusundaki eşitsizlikler ortadan kaldırılmalıdır.
Siyasal görüşümüz ne olursa olsun çağdaş, katılımcı ve çoğulcu bir demokrasi hepimizin ortak arzusudur.