BAĞ-KUR 7200 PRİM GÜN SAYISI DÜŞTÜ MÜ, KİMLERİ KAPSIYOR?

Küçük esnafın ve Bağ-Kur'luların yıllardır tek yürek halinde beklediği prim eşitleme çalışmasında artık sona gelindi. Mevcut sistemde emekli olabilmek için aranan 9 bin prim günü şartı, hazırlanan yeni düzenlemeyle SSK'lılarla eşitlenerek 7 bin 200 güne iniyor. Bu adımın yasalaşmasıyla birlikte küçük esnaf tam 5 yıl, yani 1800 gün daha erken emekli olma hakkına kavuşacak. Ekonomi yönetiminin söz konusu düzenleme için bütçe yükü analizlerini tamamladığı ve dosyanın doğrudan Cumhurbaşkanı'nın masasında olduğu ifade ediliyor.

3600 EK GÖSTERGE VE MEMUR EMEKLİSİNE SEYYANEN ZAM GELECEK Mİ?

Paketin en önemli ayaklarından birini kamu personeli ve emeklileri oluşturuyor. Birinci dereceye yükselen tüm memurlara 3600 ek gösterge verilmesini öngören yasa teklifinin kapsamı genişliyor. Bu haktan başta öğretmenler, polisler, sağlık çalışanları ve din görevlileri olmak üzere yüz binlerce kamu personeli faydalanacak.

Bununla birlikte en büyük hareketlilik memur emeklileri cephesinde yaşanıyor. Çalışan memurlara ödenen ancak emekli aylıklarına yansıtılmayan seyyanen zam tutarının, kendi maaşlarına da eklenmesi için memur emeklilerinin ısrarlı bekleyişi sürüyor. Ankara kulislerinde, çalışan personel ile emekliler arasındaki maaş makasının daraltılması adına yeni bir formül arayışına girildiği konuşuluyor.

EV HANIMLARINA EMEKLİLİK VE VATANDAŞLIK MAAŞI ŞARTLARI NELER?

Aile Koruma Kalkanı projesi kapsamında ev hanımlarına sosyal güvence kapısı sonuna kadar aralanıyor. Teknik hazırlıkları hızlanan yeni emeklilik modeline göre, isteğe bağlı sigorta yaptıran ev hanımlarının primlerinin üçte biri (yüzde 33,3) doğrudan devlet tarafından karşılanacak. Yasa metni henüz resmi olarak Meclis'e sunulmasa da, bu sosyal projenin en güçlü adımlardan biri olarak ilan edilmesi bekleniyor.

Öte yandan sızan kulis bilgilerine göre, dar gelirli ailelerin asgari yaşam standartlarını güvence altına almayı hedefleyen "Vatandaşlık Maaşı" modeli de bu dev paketin içine dahil edilecek. Bu sayede Türkiye'nin sosyal yardım ağı çok daha geniş ve kalıcı bir tabana yayılacak.

Benzin fiyatlarında dev indirim kapıda

Enerji piyasalarını yakından takip eden uzmanlar, akaryakıt ürünlerinden bu defa benzin grubunda ciddi bir fiyat düşüşünün yaşanacağını öngörüyor. Sektörün deneyimli gazetecilerinden Olcay Aydilek, sosyal medya kanalları üzerinden yaptığı açıklamada bütçeleri rahatlatacak bu gelişmenin detaylarını paylaştı. Aydilek tarafından aktarılan verilere göre, benzinin litre satış fiyatında tam 3,27 TL düzeyinde bir indirim yapılması hesaplanıyor. Ancak bu indirim miktarının doğrudan araç sahiplerine ulaşıp ulaşmayacağı konusunda kritik bir mali detay bulunuyor. Eğer devlet tarafından uygulanan eşel mobil sistemi devreye girer ve vergi kesintisi yoluna gidilirse, bu dev indirimin sadece 82 kuruşluk bölümü istasyonlardaki pompa fiyatlarına yansıtılacak. Vergi düzenlemesinin boyutuna göre nihai tablonun netleşmesi beklenirken, motorin ve LPG grubunda ise şimdilik herhangi bir fiyat değişimi öngörülmüyor.

Üç büyük şehirde güncel akaryakıt tabelası

• Türkiye’nin büyük şehirlerinde akaryakıt satışları eski tarifeler üzerinden devam ediyor.

• İstanbul Avrupa Yakası’nda benzin litresi 65.10 TL, motorin 67.03 TL ve LPG 33.89 TL.

• İstanbul Anadolu Yakası’nda benzin 64.97 TL, motorin 66.90 TL ve LPG 33.29 TL.

• Ankara’da benzin 66.08 TL, motorin 68.16 TL ve LPG 33.87 TL.

• İzmir’de benzin 66.36 TL, motorin 68.43 TL ve LPG 33.69 TL.

• Beklenen mali düzenlemeyle fiyatların düşmesi bekleniyor.

Bankacılık endeksi yüzde 1,42, holding endeksi yüzde 0,16 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 3,51 ile spor, en fazla kaybettiren ise yüzde 4,03 ile metal eşya makine oldu.

Küresel piyasalar, ABD ve İran arasında anlaşma sağlanabileceğine yönelik umutların artmasına karşın ABD'nin İran'a saldırılarının tekrar başlamasıyla karışık seyrediyor.

Bugün Kurban Bayramı arifesi olması nedeniyle yurt içi piyasalar erken kapanış yaptı.

Analistler, yarın yurt içi piyasaların Kurban Bayramı tatili nedeniyle kapalı olacağını, yurt dışında ise Çin'de sanayi karları ve ABD'de Richmond Fed sanayi endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.700 ve 13.800 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

DEVASA BİR SEKTÖRÜ BESLİYOR

Kurbanlık hayvanlardan elde edilen derilerin sanayi için kritik bir hammadde olduğunu belirten Murat Çağlar, OSB bünyesinde faaliyet gösteren yüzü aşkın firmanın günlük yüzlerce ton işleme kapasitesine sahip olduğunu aktardı. Türkiye genelinde yıl boyunca elde edilen derilerin yaklaşık dörtte birinin bayram süresince sağlandığını hatırlatan Çağlar, bu dönemde kesilmesi beklenen milyonlarca hayvanın derisinin ayakkabı, çanta ve mobilya gibi klasik alanların dışında sağlık ve gıda sektörü için de hayati bir protein kaynağına dönüştüğünü vurguladı. Türk deri sanayisinin teknolojik yatırımlarla kolajen ve jelatin üretiminde küresel bir aktör haline geldiğine işaret eden Çağlar, şunları söyledi:

"Buradan da başta sağlık daha sonra da gıda sanayisi olmak üzere ham madde tedariği sağlıyoruz. Bundan dolayı ham deri çok önemli bir stratejik ham madde haline geldi. Hazır giyimde dünyada, özellikle Avrupa'da belli markaların tedarikçisiyiz. Jelatin ve kolajende de hem Orta Doğu hem de Avrupa ülkelerine ciddi anlamda ihracat söz konusu. Bu katma değeri yüksek ürünlerin olabilmesi için kurban derisini çok iyi korumamız lazım."

KESİM VE MUHAFAZADA BÜYÜK HATALAR YAPILIYOR

Kesim işlemlerinin profesyonel ekiplerce ve belirlenen alanlarda yapılmasının önemine değinen Başkan Vekili Çağlar, yanlış uygulamaların derinin kalitesini doğrudan düşürdüğünü belirtti. Yüzüm esnasında yapılan hataların ve sonrasındaki yanlış muhafaza yöntemlerinin çürümeye yol açtığını hatırlatan Çağlar, tuzlama ve taşıma aşamalarında son derece hassas davranılması gerektiğini belirterek şu uyarıları kaydetti:

"İlk başta dikkat etmemiz gereken konu mümkün olduğu kadar yüzümlerde deriyi delmememiz gerekiyor. Kesimden hemen sonra derinin et tarafının kaplanacak şekilde tuzlanarak, muhafaza altına alınması lazım. Bu aşamada belli bir miktarda mutlaka bir su çıkacaktır. Deriden çıkacak kanlı suyun süzülmesini beklememiz lazım. Ayrıca derileri tuzladıktan sonra bir torbaya koyuyoruz. Bu da havasız kalmasına, bakteriyel faaliyetlerin hızlanmasına sebep oluyor. Deride çürümelere sebebiyet veriyor. Önce deriyi tuzladıktan sonra serin bir yerde bekletelim ondan sonra deri toplama yerlerine naklederken de açık bir şekilde nakil etmeye mümkün olduğu kadar dikkat edelim. Aksi takdirde ciddi anlamda ekonomik kayıp söz konusu olmaktadır."

TÜRKİYE İÇİN MİLLİ SERVET

Doğru işlemlerden geçen derilerin ekonomide yarattığı çarpan etkisine dikkat çeken uzman isim, hatasız yüzülen derilerin lüks giyim sektörüne, hasarlı olanların ise kolajen ve jelatin üretimine yönlendirildiğini aktardı. Ortaya çıkan ekonomik değerin milyarlarca lirayı bulduğunun altını çizen Çağlar, sözlerini şöyle noktaladı:

"Dana derisi olarak yaklaşık 50-60 milyon dolarlık ham deri çıkabilir. Nihai ürüne dönüştüğü zaman, bu rakamları 7-8 hatta 10 ile çarpmanız gerekiyor. Bundan dolayı mümkün olduğu kadar dikkat edilmeli. Yani bu bir milli servettir. Toplum olarak kurban derisindeki muhafaza etme ve yüzme şartlarına dikkat etmemiz gerekiyor."

Bankacılık endeksi yüzde 2,28, holding endeksi yüzde 0,62 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasından en çok kazandıran yüzde 4,29 ile bilişim, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,13 ile ticaret oldu.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasında uzlaşı olabileceğine yönelik artan iyimserliklerin küresel risk iştahını desteklemesiyle pozitif bir seyir izleniyor.

Yarın yurt içinde Kurban Bayramı dolayısıyla piyasalar erken kapanacak.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Japonya'da makine siparişleri, New York Fed tüketici güven endeksi ve Dallas Fed imalat sanayi endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 seviyelerinin direnç, 13.800 ve 13.700 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

İSTANBUL GÜNCEL AKARYAKIT FİYATLARI

Megakentte Avrupa ve Anadolu yakası arasındaki ufak fiyat farklılıkları sürüyor. Dağıtım şirketlerinin belirlediği tarifelere göre Avrupa Yakası'nda benzinin litre fiyatı 65.10 TL, motorin 67.03 TL, LPG ise 33.89 TL seviyesinden işlem görüyor.

Anadolu Yakası'nda ise rakamlar bir miktar geride. Bu yakada benzinin litresi 64.97 TL'den depolara doluyor. Motorin 66.90 TL, LPG otogaz fiyatı ise 33.29 TL olarak tabelalara yansımış durumda.

ANKARA VE İZMİR'DE SON RAKAMLAR NELER?

Başkent Ankara'da akaryakıt fiyatları, lojistik maliyetlerin de etkisiyle İstanbul'un üzerinde seyrediyor. Ankara'da benzinin litresi 66.08 TL'ye ulaştı. Motorin 68.16 TL, LPG ise 33.87 TL'den satılıyor.

İzmir'deki istasyonlarda da benzer bir tablo hakim. Şehirde benzinin litre fiyatı 66.36 TL olarak belirlendi. Motorin 68.43 TL'den işlem görürken, LPG otogaz 33.69 TL'lik fiyat etiketiyle tüketiciye sunuluyor.

SÖZLEŞMEDEKİ BOYA MADDESİ GEÇERLİ Mİ?

Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya'nın değerlendirmelerine göre, kira sözleşmesine özel olarak "Ev boyanarak teslim edilecektir" maddesi konsa dahi bu durum kiracı üzerinde mutlak bir yasal bağlayıcılık taşımıyor. Mülk sahibi, taşınmazın hor kullanıldığını somut kanıtlarla ispatlayamadığı müddetçe, boya masrafını öne sürerek depozitodan herhangi bir kesinti yapamıyor.

Hukuki çerçeveye göre, tertemiz teslim alınan bir evin yıllar sonra tahliyesi sırasında ev sahibi tarafından yapılan boya baskısı yasal bir zorunluluğa dayanmıyor. Sözleşmedeki ibareler, yasaların belirlediği olağan yıpranma payının üzerine çıkamıyor.

DOĞAL YIPRANMA VE HOR KULLANIM AYRIMI

Türk Borçlar Kanunu'na göre kasıtlı bir zarar olmaması durumunda boya ve badanadan kiracılar sorumlu tutulamıyor. Doğal kullanımın getirdiği bu tür olağan yıpranmaların maliyeti tamamen ev sahibinin yükümlülüğünde kalıyor.

Kanun maddesi, duvar boyasının solmasını veya parkelerin matlaşmasını olağan kullanım sınırları içerisinde değerlendiriyor. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi de verdiği kararla, mülkün hor kullanımı dışında kalan durumlarda boya-badananın kiracı için bir zorunluluk teşkil etmeyeceğini kesin bir dille hükme bağlıyor.

HAKSIZ DEPOZİTO KESİNTİSİNE KARŞI NE YAPILMALI?

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin içtihat metninde, kiracının sözleşme sonunda evi teslim aldığı gibi geri vermekle yükümlü olduğu ancak doğal eskime ve bozulmalardan sorumlu tutulamayacağı vurgulanıyor. Sadece kötü kullanımın (hor kullanma) neden olduğu hasarlar kiracının mesuliyeti altında bulunuyor.

Eğer ev sahibi, yasal dayanaktan yoksun bir şekilde boya gerekçesiyle depozitoyu iade etmeyi reddederse, kiracıların yasal hakları devreye giriyor.

Küresel piyasalarda gözler bir kez daha dijital varlıkların seyrine çevrildi. Hafta sonu işlemlerinde satış baskısının derinleştiği kripto para piyasasında, makroekonomik kararlar dengeleri kökten değiştirdi.

ORTA DOĞU GERİLİMİ PİYASALARI NASIL ETKİLEDİ?

Washington ile Tahran hattındaki diplomatik müzakerelerin kesilme ihtimali kripto para borsalarında sert karşılık buldu. Yatırımcıların riskli varlıklardan kaçış süreci hızlandı.

ABD yönetimi, İran ile anlaşma sağlanamaması durumunda daha agresif adımlar atılabileceğini duyurdu. Tahran ise Batı'dan gelen zorlayıcı hamleleri reddettiğini açıkladı. Bu siyasi gerilim, lider kripto para birimini haftalık işlemlerde 74 bin 654 dolar seviyesine kadar çekti. Günlük kayıplar yüzde 3'ü aştı.

FED FAİZ SİNYALİ VE YENİ YASA TASARISI

Federal Rezerv'in son politika toplantısına ait tutanaklar baskıyı artıran bir diğer unsur oldu. Enflasyonun düşmemesi halinde faiz artırım seçeneğinin masada kalması piyasayı kilitledi.

Bitcoin, 74 bin ila 78 bin dolar arasındaki dar banda sıkıştı. Siyasi sahnede ise Washington'da sunulan yeni Stratejik Bitcoin Rezervi yasa tasarısı piyasaya arz kriterleri getirdi. Hükümetin varlık edinme hedeflerini düşüren bu teklif, SEC'in muafiyet kararlarını ertelemesiyle birleşince belirsizlik tırmandı.

ALTCOİN FİYATLARINDA SON DURUM

Ana kripto paradaki gerileme altcoin pazarında daha derin kayıplara yol açtı. Kurumsal fon akışlarının zayıflamasıyla birlikte satış dalgası genele yayıldı.

Ethereum yüzde 4.47 değer kaybederek 2029 dolar seviyesine çekildi. Ripple ise 1.31 dolara geriledi. Solana, Cardano ve Dogecoin cephesinde kayıplar yüzde 5 sınırını aştı. Blokzincir ekosisteminde kırılganlık sürerken, piyasalar önümüzdeki hafta açıklanacak spot ETF verilerine odaklandı.

BRENT PETROL VE DÖVİZİN ETKİSİ

Uluslararası piyasalarda brent petrolün varil fiyatı 103,54 dolar seviyesinde işlem görüyor. Bu durum, iç piyasada benzin ve motorin fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürüyor. Sektör temsilcilerinden alınan bilgilere göre, maliyet değişimlerinin önümüzdeki günlerde de fiyatlara yansıması bekleniyor.

İSTANBUL İÇİN GÜNCEL TABLO

Gece yarısı itibarıyla geçerli olan rakamlara göre, fiyatlar yakalara göre farklılık gösteriyor. İstanbul Avrupa Yakası'nda benzinin litresi 65.10 TL'den, motorin ise 67.03 TL'den satılıyor. Anadolu Yakası'nda ise bu rakamlar benzin için 64.97 TL, motorin için 66.90 TL olarak kaydedildi.

ANKARA VE İZMİR'DE POMPA FİYATLARI

Başkent Ankara'da benzinin litre fiyatı 66.08 TL seviyesine yerleşirken, motorin 68.16 TL üzerinden işlem görüyor. İzmir'de ise benzin 66.36 TL, motorin 68.43 TL olarak belirlendi.

OTOGAZ (LPG) FİYATLARINDA SON DURUM

Otogaz cephesinde ise fiyatlar mevcut seyrini koruyor. İstanbul Avrupa Yakası'nda 33.89 TL, Anadolu Yakası'nda 33.29 TL olan LPG fiyatı, Ankara ve İzmir istasyonlarında 33.87 TL seviyesinden sürücülere sunuluyor.

ÖDEME TARİHİ 10 GÜN ÖNE ÇEKİLDİ

Normal yasal takvime göre her ayın 5'inde gerçekleştirilen ve haziran ayına sarkan ödemeler için yeni bir takvim oluşturuldu. Bakan Işıkhan’ın açıklamasına göre, söz konusu destekler tam 10 gün öne çekilerek 26 Mayıs tarihinde hak sahiplerinin hesaplarına tanımlanacak.

Kurban Bayramı arifesinde ekonomik rahatlama sağlamak amacıyla atılan bu adım, ödemelerini bekleyen milyonlarca ailenin mutfak enflasyonuna karşı nefes almasını sağlayacak.

BEŞ FARKLI KALEMDE HESAPLARA YATACAK

Bayram öncesi tek bir gün içinde tamamlanacak olan bu erken ödeme uygulaması, geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Güncellenen takvime göre; işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği ve yarım çalışma ödeneği aynı gün içerisinde hesaplara aktarılacak.

Bunlara ek olarak ücret garanti fonu ödemeleri ve iş kaybı tazminatları da 26 Mayıs itibarıyla hak sahiplerine ulaştırılacak. Piyasalar, bu hamle ile birlikte bayram öncesi nakit sıkışıklığının büyük oranda aşılacağını öngörüyor.

IBAN BİLGİSİ OLMAYANLAR İÇİN PTT DEVREDE

Bakanlık, vatandaşların ödemelerini alırken herhangi bir mağduriyet yaşamaması adına operasyonel detayları da netleştirdi. İŞKUR sisteminde banka hesap bilgisi (IBAN) kayıtlı olan kişilerin ödemeleri, 26 Mayıs sabahı doğrudan ve otomatik olarak hesaplarına yatırılacak. IBAN'ı olmayan vatandaşlar ise PTT şubesine kimlikleriyle başvurabilecek.

İŞTE KİRACILARA TAHLİYE YOLUNU AÇAN İHLALLER

Mevzuata göre ev sahibine haklı fesih ve tahliye davası açma hakkı veren başlıca ihlaller şunlar:

• Sürekli gürültü yaparak çevreye ve komşulara rahatsızlık vermek,

• Apartman veya sitenin ortak yaşam kurallarını çiğnemek,

• Konutu mesken amacı dışında; depo, iş yeri veya günlük kiralık daire olarak kullanmak.

30 GÜNLÜK İHTAR KURALINA DİKKAT

Komşuluk kurallarına uyulmadığı tespit edildiğinde, ev sahibinin tahliye sürecini başlatabilmesi için kiracıya öncelikle yazılı bir ihtarname göndermesi gerekiyor. Bu resmi belgede kiracıya, rahatsızlık veren durumu düzeltmesi için en az 30 günlük bir süre tanınıyor. Verilen süreye rağmen uyarıları dikkate almayan ve kural ihlaline devam eden kiracılar, tahliye riskiyle yüzleşiyor.

SÜRE BEKLENMEDEN DOĞRUDAN TAHLİYE MÜMKÜN MÜ?

Kanun, bazı ekstrem durumlarda ev sahibine 30 günlük süreyi beklemeden doğrudan harekete geçme hakkı tanıyor. Eğer kiracının davranışları apartmandaki diğer sakinler için durumu "çekilmez" hale getirdiyse veya kiracı mülke kasten ağır bir zarar verdiyse, ihtarname süresi beklenmeksizin doğrudan tahliye davası açılabiliyor.

"KOMŞULAR RAHATSIZ" DEMEK YETMİYOR

Mahkeme sürecinde tahliye kararının çıkabilmesi için soyut iddialar yeterli kabul edilmiyor. Hukuk mahkemeleri, özen borcuna aykırılığın somut delillerle ispatlanmasını şart koşuyor. Davanın seyrini belirleyen en güçlü deliller ise şöyle:

• Gürültü şikayeti üzerine olay yerine gelen polis veya jandarmanın tuttuğu resmi tutanaklar.

• Apartman karar defterine işlenen şikayetler ve yönetime sunulan yazılı dilekçeler.

• Aynı katta veya binada yaşayan diğer komşuların mahkeme huzurunda vereceği ifadeler.

Uzmanlar, yaşanabilecek mağduriyetlerin önüne geçmek için mülk sahiplerinin her türlü olumsuz durumu zamanında ve resmi kanallarla kayıt altına alması gerektiği konusunda uyarıyor.

Faiz Ödemelerinde 400 Milyar Liralık Sıçrama

Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında tabloda belirgin bir değişim göze çarpıyor. Bir önceki yılın ilk dört ayında faiz giderleri için ayrılan bütçe 724,6 milyar lira seviyesindeydi. Güncel veriler ise bu harcamaların 1 trilyon 133,7 milyar liraya yükseldiğini gösteriyor. Sadece dört ay içerisinde bütçeye yansıyan ek maliyet 400 milyar lirayı buldu. Rakamlar yıllık bazda incelendiğinde, faiz kalemindeki büyüme oranının yüzde 56,5 olduğu kaydedildi. Uzmanlar, bütçede ortaya çıkan bu oransal artışın asgari ücretli ve emekli maaşlarındaki beklentilerle kıyaslanabilecek boyutta olduğuna dikkat çekiyor.

Emekli Zammı Maliyetinin 20 Katı Faize Ayrıldı

Yapılan hesaplamalar bütçe dağılımındaki tabloyu daha net ortaya koyuyor. Çapa, faiz ödemelerine aktarılan payın büyüklüğünü somutlaştırmak adına en düşük emekli maaşı üzerinden bir maliyet analizi paylaştı. Hatırlanacağı üzere, taban emekli aylıklarının 20 bin lira bandına çekilmesinin merkezi bütçeye yaklaşık 60 milyar liralık bir ek yük getirdiği açıklanmıştı. Rakamlar yan yana konulduğunda, yılın ilk dört ayında faiz kalemine ödenen toplam tutarın, emekliye verilen söz konusu zammın tam 20 katına ulaştığı görülüyor. 1,2 trilyon sınırına yaklaşan faiz faturası, maaş artışlarında sıkça gündeme gelen kaynak tartışmalarına yeni bir boyut kazandırıyor.

Faiz Yarışında Öne Çıkanlar

Piyasada rekabetçi oranlar sunan bankaların getirileri dikkat çekiyor. Fibabanka %46 faiz uyguluyor. Müşterinin eline geçen net tutar 13.863,35 TL. Kapanış bakiyesi 463.863,35 TL şeklinde hesaplanıyor. Anadolubank (Renkli Hesap), %45 oranla 14.053,19 TL net kazanç sağlıyor. Vade sonunda hesap 464.053,19 TL'ye ulaşıyor. DenizBank (Kaptan Hesap) %43,5 seviyesinde kalarak 14.376,26 TL getiri veriyor. Toplam bakiye 464.376,26 TL'ye çıkıyor.

Yüzde 45 Bandına Demir Atanlar

Birçok banka tabelasını %45'e sabitledi. Ancak vade sonu kazançlar hesap özelliklerine göre farklılık gösteriyor.

• Türk Ekonomi Bankası: Net getiri 13.887,86 TL. (Vade sonu bakiye: 463.887,86 TL)

• CEPTETEB: Eline geçen tutar 13.887,86 TL. (Vade sonu bakiye: 463.887,86 TL)

• ING Bank (Turuncu Hesap): Net getiri 13.887,86 TL. (Vade sonu bakiye: 463.887,86 TL)

• Odeabank: Net kazanç 13.557,20 TL düzeyinde. (Vade sonu bakiye: 463.557,20 TL)

• ON Dijital Bankacılık (ON Plus): Kazanç 13.226,53 TL'de kalıyor. (Vade sonu bakiye: 463.226,53 TL)

Piyasanın Diğer Aktörleri

Farklı oranlarla mevduat toplayan diğer kurumların tablosu da netleşti. QNB Finansbank %44,5 oranıyla 13.518,25 TL kazandırıyor. Toplam rakam 463.518,25 TL oluyor. Akbank cephesinde oran %42. Müşteri 13.670,14 TL elde ediyor ve hesap 463.670,14 TL ile kapanıyor. Garanti BBVA %41 faiz sunarak bakiyeyi vade sonunda 463.344,66 TL'ye taşıyor. Burada net kazanç 13.344,66 TL. İş Bankası (Vadeli TL Hesabı) %38,5 oranla işlem görüyor. Aylık net kazanç 12.530,96 TL olarak kayıtlara geçiyor. Kasa 462.530,96 TL ile doluyor. Ziraat Katılım (Anında Günlük Hesap) kar payı sistemini %36 ile işletiyor. Getiri 10.811,47 TL. Bakiye ise 460.811,47 TL seviyesinde.

Tek Ekrandan Tüm Hesapların Yönetimi

Sistemin işleyişi oldukça basit. Kullanıcılar açık bankacılık onayını veriyor. Ardından tüm finansal tablo uygulama içine yansıyor. Cüzdan uygulamaları genellikle kısıtlı işlem sunar. Ancak yeni entegrasyon ile kartların güncel borçları, geçmiş işlemleri ve biriken puanlar anlık olarak görüntülenebiliyor.

Uygulama, banka ayrımı gözetmiyor. QR kod aracılığıyla fiziki ödeme yapılması mümkün. Ayrıca e-ticaret platformlarında yer alan "Juzdan ile Öde" butonu ve anlaşmalı mağazalardaki anında alışveriş kredisi gibi seçenekler de sistemde yer alıyor.

"Kapsamlı Bir Finansal Takip Merkezine Dönüştü"

Akbank Dijital Çözümler ve Strateji Genel Müdür Yardımcısı Şebnem Dağ Güven süreci değerlendirdi. Uygulamanın 2022 yılında banka bağımsız bir konuma taşındığını hatırlattı.

Yeni yapıya dikkat çeken Dağ Güven, "Bugün gerçekleştirdiğimiz Açık Bankacılık entegrasyonuyla vizyonumuzu bir adım öteye taşıyoruz. Kullanıcılarımız artık tüm kart harcamalarını ve finansal durumlarını tek bir noktadan, bütüncül bir şekilde yönetebilecek. Juzdan, sadece bir ödeme aracı olmaktan çıkıp kapsamlı bir finansal takip merkezine dönüştü." ifadelerini kullandı.

Büyüme verileri dikkat çekici. Platform son 3 yıl içinde yaklaşık 3 katlık bir hacim artışı yakaladı. Dağ Güven bu tabloyu, alışveriş kararından ödeme anına kadar sunulan pürüzsüz kullanıcı deneyimine bağlıyor. Juzdan, halihazırda Türkiye'nin en büyük dijital cüzdanları arasında konumlanıyor.

Kesintisiz Mesainin Bedeli: Buzdolabı

Evlerimizde yılın 365 günü, günün 24 saati hiç durmadan çalışan tek cihaz olan buzdolapları, tüketim listesinin ilk sıralarında yer alıyor. Anlık olarak bir fırın ya da ütü kadar yüksek elektrik çekmese de, hiç kapanmayan çalışma döngüsü nedeniyle aylık toplam faturanın yaklaşık %20 ile %25'ini tek başına oluşturuyor. Uzmanlar, buzdolabının harcadığı enerjiyi minimumda tutmak için cihazın arkasındaki duvarla arasında en az 10 santimetrelik bir hava boşluğu bırakılması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca kapak lastiklerinin eskimesi, içeriye sürekli sıcak hava girmesine ve motorun soğutma yapabilmek için iki kat daha fazla enerji harcamasına neden oluyor.

Yüksek Isının Yüksek Maliyeti: Çamaşır ve Bulaşık Makineleri

• Evlerde en çok elektrik harcayan ikinci grup, suyu ısıtarak çalışan çamaşır ve bulaşık makineleridir.

• Bu cihazların elektrik tüketiminin yaklaşık %90’ı, suyu ısıtan rezistanslardan kaynaklanır.

• Sürekli 60 derece ve üzerinde çamaşır yıkamak veya bulaşık makinelerinde yoğun programlar kullanmak, elektrik faturasını artırır.

• Enerji danışmanları, bu makinelerin tam dolmadan çalıştırılmamasını önerir.

• Mümkünse 30 dereceye ayarlanmış ekonomik (Eco) programlar kullanılmalıdır.

Görünmez Enerji Avcısı: Elektrikli Termosifonlar ve Isıtıcılar

Özellikle doğal gaz hattı bulunmayan veya merkezi sıcak su sistemi olmayan evlerde kullanılan elektrikli termosifonlar ile kış aylarında destekleyici olarak açılan elektrikli ısıtıcılar, tam bir enerji canavarı olarak nitelendiriliyor. Suyu veya ortamı ısıtmak için çok yüksek watt değerlerine ihtiyaç duyan bu cihazlar, kısa süreli kullanımlarda bile sayacı hızla döndürüyor. Termosifonların sürekli çok yüksek sıcaklık derecesinde açık tutulması, su soğudukça cihazın tekrar tekrar devreye girmesine ve ciddi bir bütçe israfına yol açıyor. Uzmanlar, termosifon sıcaklığının ideal seviye olan 50-55 derecede sabitlenmesini ve cihazların düzenli olarak kireç temizliğinin yapılmasını öneriyor; çünkü kireçlenen rezistanslar suyu ısıtmak için çok daha fazla elektrik tüketiyor.

İSTANBUL GÜNCEL AKARYAKIT FİYATLARI

İstanbul'da fiyatlar, lojistik ve dağıtım şirketlerinin politikalarına bağlı olarak Avrupa ve Anadolu Yakası'nda farklılıklar göstermeye devam ediyor. Motorin fiyatlarının benzine oranla yüksek seyretmesi sürücülerin dikkatini çekiyor.

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin litre fiyatı: 65.02 TL

Motorin (Mazot) litre fiyatı: 67.48 TL

LPG (Otogaz) litre fiyatı: 33.89 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin litre fiyatı: 64.86 TL

Motorin (Mazot) litre fiyatı: 67.32 TL

LPG (Otogaz) litre fiyatı: 33.29 TL

ANKARA BENZİN VE MOTORİN FİYATLARI

Başkent Ankara'da akaryakıt fiyatları, İstanbul'a kıyasla bir miktar daha yüksek seviyeden işlem görüyor. Ankara genelinde motorin fiyatı lojistik maliyetlerin de etkisiyle kritik eşikleri aşmış durumda.

Ankara Benzin litre fiyatı: 65.99 TL

Ankara Motorin (Mazot) litre fiyatı: 68.59 TL

Ankara LPG (Otogaz) litre fiyatı: 33.87 TL

İZMİR POMPA FİYATLARI NE KADAR?

Ege'nin incisi İzmir'de, üç büyükşehir arasındaki en yüksek akaryakıt fiyatları tabelaya yansıdı. Şehir genelinde motorinin litre fiyatı 69 TL sınırına dayanarak zirveye çok yaklaştı.

İzmir Benzin litre fiyatı: 66.27 TL

İzmir Motorin (Mazot) litre fiyatı: 68.86 TL

İzmir LPG (Otogaz) litre fiyatı: 33.69 TL

AKARYAKIT FİYATLARI NASIL HESAPLANIYOR?

Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları belirlenirken uluslararası piyasa dengeleri esas alınıyor. Gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payının eklenmesiyle KDV hariç rafineri satış fiyatı oluşturuluyor.

Gümrüksüz fiyat bulunurken Akdeniz-İtalyan piyasasındaki günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve günlük dolar kuru takip ediliyor. Bu hesaplama sonucunda dağıtım firmalarınca uygulanan fiyatlar, rekabet ve serbest piyasa koşulları nedeniyle şirketler ve kentlere göre küçük değişiklikler gösterebiliyor.

MEVDUAT YARIŞINDA BANKALARIN CAZİP ORANLARI

Merkez Bankası'nın piyasayı yönlendiren sıkı para politikaları, bankaların sunduğu mevduat faiz oranlarında oldukça iştah kabartan seviyelerin görülmesini sağladı. Ancak yatırımcıların bu noktada çok dikkat etmesi gereken hayati bir detay bulunuyor: Tabela faiz oranları her zaman en yüksek nakit kazancı garanti etmeyebiliyor. Finans kurumlarının uyguladığı farklı kampanya koşulları, "hoş geldin" faizindeki ince sınırlar veya anaparanın belli bir yüzdesini vadesiz hesapta tutma zorunluluğu gibi gizli etkenler, aynı faiz oranına sahip iki farklı bankada tamamen farklı kazanç tabloları oluşturabiliyor. Bu nedenle, 820.000 TL gibi ciddi bir meblağı emanet etmeden önce sadece vitrindeki yüzdelik dilime değil, vade sonunda ele geçecek kesin net rakama odaklanmak gerekiyor.

820 BİN LİRANIN AYLIK NET GETİRİ TABLOSU

Türkiye'de faaliyet gösteren dev bankaların 820 bin TL'lik birikim için sağladığı güncel bir aylık kazanç fırsatları netleşti. Tasarruf sahiplerine karar aşamasında kolaylık sağlaması adına, banka banka hazırlanan net getiri tutarları ve vade sonu toplam bakiyeleri şu şekilde listeleniyor:

• Denizbank: Yüzde 43,5 oranlı teklifiyle yatırımcısına bir ayın sonunda 26.196,75 TL net kazanç sağlıyor. Paranızı çektiğinizde toplam bakiye 846.196,75 TL'ye ulaşıyor.

• Akbank: Yüzde 42'lik faiziyle hesaba 24.910,03 TL nakit ekleyerek, vade sonunda anaparayı 844.910,03 TL'ye çıkarıyor.

• Garanti BBVA: Yüzde 41 faiz oranıyla 24.316,93 TL aylık net getiri veriyor; böylece toplam miktar 844.316,93 TL olarak gerçekleşiyor.

• Yapı Kredi: Yüzde 43,5'lik oranla elde edilen net kâr 24.279,91 TL olurken, hesaptaki son rakam 844.279,91 TL'yi buluyor.

• QNB: Yüzde 43,5 oran ile müşterisine 23.911,89 TL kazandırıyor ve bakiye 843.911,89 TL seviyesine geliyor.

• TEB: Yüzde 45'lik yüksek bir oran sunmasına karşın uyguladığı hesaplama kesintileriyle 23.807,76 TL net getiri sağlıyor ve vade sonu bakiyesi 843.807,76 TL olarak haneye yazılıyor.

YATIRIMCIYA KRİTİK 'GİZLİ ŞART' UYARISI

Yukarıda paylaşılan güncel veriler dikkatle incelendiğinde, bankacılık sistemindeki hesaplamaların ne denli değişken olabileceği açıkça görülüyor. Örneğin; TEB ve ING yüzde 45 ile kağıt üzerinde piyasadaki en yüksek oranı sunuyor gibi görünseler de, Denizbank yüzde 43,5'lik faiziyle 26.196,75 TL ödeme yaparak yatırımcısına en kârlı net tutarı sunmayı başarıyor. Benzer bir çarpıcı örnek de Akbank tablosunda gizli; yüzde 42 gibi nispeten daha düşük bir faiz yüzdesi sunan Akbank, yüzde 43,5 sunan QNB ve Yapı Kredi'den çok daha fazla nakit getirisi (24.910,03 TL) sağlamayı başarıyor. Parasını enflasyona karşı korumak isteyenlerin, reklam panolarındaki büyük rakamlara kapılmadan önce sözleşme detaylarını incelemeleri ve müşteri temsilcisinden "Vade sonunda elime net olarak kaç lira geçecek?" sorusunun yanıtını almaları maksimum kârı elde etmek için şarttır.

KİM HANGİ ORANDA YIPRANMA HAKKI KAZANIYOR?

Sistemdeki ek gün hesaplamaları, icra edilen işin tehlike ve ağırlık boyutuna göre değişkenlik gösteriyor. En yüksek avantaj, yerin metrelerce altında canı pahasına çalışan maden işçilerine tanınıyor. Bir yeraltı madencisi 360 gün mesai yaptığında hanesine fazladan 180 gün daha yazılıyor; yani bir yılı 1,5 yıl olarak tescil ediliyor. Ağır sanayinin belkemiği olan demir-çelik sektörü çalışanları ile kamuoyunu bilgilendirmek için koşturan basın mensupları her bir yıl için 90 gün ekstra prim kazanıyor. Sağlık sektörünün fedakar personelleri ile alevlerle mücadele eden itfaiye erleri ise 360 günlük mesailerine karşılık sistemden 60 ila 90 gün arasında değişen oranlarda ek prim günü elde ediyor.

YAŞTAN DÜŞME KURALI VE KRİTİK ŞARTLAR

• Madenciler, emeklilik yaşından düşülen ekstra primler konusunda pozitif ayrımcılığa tabidir.

• Maden işçilerinin yıpranma günlerinin tamamı, üst limit olmaksızın emeklilik yaşından düşülür.

• 15 yıl yer altında çalışan bir madenci, yaş haddinden 7,5 yıl muaf tutulur.

• Sağlıkçılar, gazeteciler ve itfaiyeciler gibi diğer riskli gruplar için durum farklıdır.

• Bu gruplar, kazanılan ek sürenin sadece yarısını yaştan düşürebilir ve bu indirim en fazla 3 yılla sınırlıdır.

• Yaş indiriminden faydalanabilmek için madencilerin yeraltında en az 5 yıl, diğer meslek gruplarının ise kendi alanlarında en az 10 yıl çalışmış olması gerekmektedir.

MASA BAŞI MESAİSİ KAPSAM DIŞI BIRAKILIYOR

Yıpranma payı uygulamasının en hassas noktası, "fiili çalışma" esasına dayanmasıdır. Bir demir-çelik tesisinde yüksek fırınların başında ter döken işçi bu haktan sonuna kadar yararlanırken, aynı fabrikanın güvenli idari ofisinde veya muhasebe servisinde çalışan bir personel sistemin dışında kalıyor. Maden sektörü istisna olmak kaydıyla, yıllık izinler veya ücretsiz izinlerde geçen süreler için yıpranma payı işlemi yapılamıyor. Uzmanlar, madenciler haricindeki çalışanlar için bu hakkın toplamda 5 yılı geçemeyeceğini hatırlatarak, erken emeklilik hesabı yapanların SGK hizmet dökümlerindeki meslek kodlarını ve bilfiil çalışma günlerini titizlikle takip etmeleri gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.

Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde mevsim etkisinden arındırılmış işsiz sayısı bu yılın ocak-mart döneminde bir önceki çeyreğe göre 52 bin kişi azalarak 2 milyon 894 bin kişi olarak tespit edildi.

Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise 0,1 puanlık azalışla yüzde 8,2 seviyesinde gerçekleşti. İşsizlik oranı erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 11,1 olarak hesaplandı.

İşsizlik oranı, 2025 yılının ilk çeyreğinde de yüzde 8,2 seviyesinde gerçekleşmişti. Bu yıl ilk çeyrekte yıllık bazda değişiklik gözlenmedi.

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı bu yılın ilk çeyreğinde, bir önceki çeyreğe göre değişim göstermeyerek yüzde 15,2 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı erkeklerde yüzde 12,6, kadınlarda ise yüzde 20,4 olarak tahmin edildi.

Nisanda geçen yılın aynı dönemine göre kredi kartı sayısında yüzde 11'lik, banka kartında yüzde 2'lik artış olurken ön ödemeli kart sayısı yüzde 3 geriledi. Toplam kart sayısı ise yüzde 4 artarak 462 milyon oldu.

KARTLI HARCAMADA REKOR: NİSAN’DA 2,6 TRİLYON LİRAYA YAKLAŞILDI

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlarla nisanda yapılan ödemelerin toplam tutarı yıllık bazda yüzde 44 artarak 2 trilyon 559,6 milyar lira oldu. Bu ödemelerin 2 trilyon 185,2 milyar lirası kredi kartları, 366,8 milyar lirası banka kartları, 7,6 milyar lirası ise ön ödemeli kartlarla yapıldı.

Aynı dönemde ödeme tutarı ise kredi kartlarında yüzde 44, banka kartlarında yüzde 48 artarken ön ödemeli kartlarda yüzde 60 geriledi.

Kartlarla yapılan ödeme sayısı yüzde 14 artarak 1,8 milyara yükseldi. Bunun 1 milyar 59,7 milyonunu kredi kartları, 740,5 milyonunu banka kartları, 32 milyonunu ön ödemeli kartlar oluşturdu.

İNTERNETTEN HARCAMA REKORU: KARTLI ÖDEMELER 756 MİLYAR LİRAYI AŞTI

Geçen ay internetten yapılan kartlı ödemelerin tutarı yıllık bazda yüzde 39 artarak 756,9 milyar liraya ulaştı. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam ödemeler içindeki payı yüzde 30 oldu.

Aynı dönemde, internetten kartlı ödemeler yüzde 11 artarak 249,2 milyona yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı yüzde 14 olarak kayıtlara geçti.

Kartlarla yapılan temassız ödeme sayısı yüzde 16 artarak 1 milyar 233,7 milyon oldu. Temassız ödeme tutarı ise yüzde 51 artarak 855 milyar liraya yükseldi. Nisan ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden 4'ü temassız gerçekleşti.