Mehmet Özçakır

Mehmet Özçakır

TARİH VE TURİZM KENTİ AYDIN

Aydın Eski eserleri Sevenler Derneği olarak sürekli gündemde tuttuğumuz Aydın'ın tarihi yapılarının korunmasına ve günümüze kazandırılmasına ilişkin kaleme aldığım bir dizi köşe yazılarımdan sonra, birçok ilde olduğu gibi, geç de olsa Tarih ve Kültür bilince gelişerek, Aydın daki tarihi ve tescilli yapıların envanterleri çıkarılarak gerek önceki dönem EFELER KENT KONSEYİ gerekse AYDIN ESKİ ESERLERİ SEVENLER DERNEĞİ çalışmaları sayesinde onarımları yapılarak , günümüze kazandırılmaya başlandı.

Yazıp çizdiklerimiz ses getirmiş olmalı ki, sonunda Aydın tarihine sahip çıkmaya başladı.

Bu köşe yazarının da aralarında bulunduğu Aydın'ı sevenler,ve Aydın sevdalıları hazırladıkları dosyaları ve proje maliyetleri ile takım halinde, geçmiş dönemlerde Valiliğimize ve ilgisi nedeniyle Proje Koordinatörü Kültür ve Turizm Müdürlüğüne iletmiştik.

Hemen kollarını sıvayarak , Müdürlük çalışanlarıyla beraber

Çok hızlı ve başarılı girişimlerde bulunulmuştu.

Ama proje yönetimi bir çok kurum ve Müdürlüklerin yetki alanında kaldığından ,

Hatta o kurumların içinde de farklı bir çok alt disiplinlerin karar alma süreçlerine bağlı olduğundan ya Bürokrasiye takıldı , ya da bütçeye sonunda da ,yeşeren bu heyecan erozyona uğradı...!

Öncelikle Aydın'ın Kültür ve Tabiat Varlıkları gezip gördüğüm komşu il ve ilçelere göre adeta terk edilmiş, yapısal ve tarihi kültürel ve sanat mirasımızın ,geç de olsa farkına vardık.

Bir çoğuna yerel ve merkezi idareler tarafından el atıldı.

Ama daha bekleyen onca yapı kurtarıcısını bekliyor.

Bunlardan biri de , Efeler'de en merkezi yerde müze veya kültür evi veya “resim ve sergi salonu “ olarak kullanılabilecek SALCIOĞLU KONAĞI gibi..!

Aydın'ın tanınan Salcıoğlu ailesine ait bu yapı beycami karşısında Aydın'ın markası ve örnek bir tarihi olacak nitelikte.

Ancak, bu ve benzer yapıların çoğu özel konak ve konutlar olması nedeniyle , yasal gereklilikler yerine getirilmeden ,kamuya kazandırılması için kamulaştırılmaları gerekiyor.

Yani bedelini mahkeme kararıyla belirleyerek el koyma .

Her şeyi Ankara'dan beklemeye gerek yok…!

yerel yönetimler bütçeleriyle gerçekleşebilecek projeler.

Aydındaki gibi Büyükşehir'e dönüşen illerde Valilik bünyesinde kurulu Yatırım İzleme Koordinasyon Müdürlükleri yürütebilir.

Belediyelerin emlak vergilerinden toplanan % 5 oranındaki kesintilerle oluşan

“kültür ve Tabiat varlıklarını Koruma Fonunu “ ödenekleri ile yapılacak öylesine iş var ki..!

Tarihi mirasımızın kamuya ve Aydınlılara kazandırılması için,

Buradan Valilik ve Büyükşehir ile İlçe belediyelerine seslenmek istiyorum. 2014 yılının 30 Mart'ından bu yana 6 yıl içinde Aydın'ın tarihi ve kültürü adına neler yaptınız..?

Biliyorum bazı Belediyeler örneğin Büyükşehir ve Efeler ile İncirliova ve Söke bu soruyu çok rahat yanıtlayacaklar..!

MİLLİ AYDIN BANKASI, AYDIN TEKSTİL PARKI, MACAR USTALARIN ELİNDEN ÇIKAN TARİHİ KONAKLAR , ETNOĞRAFYA MÜZELERİ.

Ama diğer belediyeler kentlilik bilinci içinde kültür ve tarihinin farkında olmadığından ,sadece yol su ve çöp ile uğraşmayı belediyecilik sandığından , Aydın'ın ve ilçelerinin tarihi unutulmaya ve hafızası unutulmaya devam ediyor.

Hani “ayranım yok içmeye ,..” diye başlayan sözdeki gibi..!

Oysa kent içinde yapılacak öyle işler var ki..!

Örneğin FİLİBELİ HACI SÜLEYMAN MAHDUMU adı yazılı eski ZEYTİNYAĞI fabrikası .Kent içinde beycaminin hemen yanındaki 2 dönüme varan alanda kurulu tarihi fabrika bugün terk edilmiş ve atıl durumda. Satın alınıp, ya da onarımı karşılığı kullanım sözleşmesi karşılığında Aydın Kültür ve Sanat çalışmalarına katkıda bulunabilecek nitelikte büyük bir mekan .

mükemmel bir sergi toplantı ve yerel müze olabilecek nitelikteki bu taşınmaz belediyelerimizin duyarlılığı sayesinde Aydın a kazandırılabilir.

Bu projenin bir tarafı halkımız, diğer halkası Belediyelerimiz..!

Kapanan belediyelerin bağlı olduğu ilçelerin belediye başkanları ve karar verecek yöneticileri tarihimizi ve kültürümüzü gelecekle buluşturmak üzere kent kültürünü ve kimliğini önce belediye çalışanlarına sonra da, seçmenlerine ve hemşehrilerine aşılamalıdır.

Aydının tarihi yapıları unutulup gitmemeli, yıkılıp yitirilmemeli.

İşte unuttuklarımızdan ve yıktıklarımızdan ,bugün Adliye binası yerindeki Atatürk'ün içinde konakladığı ve akşam yemeği yediği Aydın Vali Konağı konut binası.

Bir zamanlar macar ustalar tarafından inşa edilmiş ender güzellikteki bu yapı , maalesef yıkılarak , yerinde Aydın Adliyesi yükseldi 1950 lerde.

Oysa tarihe duyarlı yöneticiler olsaydı, bu dilbarım konak ne güzel bir anı , müze olurdu.

Aydında bir örneği Büyükşehir ve Didim belediyesinde hayat geçen ,

KUDEP adı verilen ağır bürokrasisi bulunan “ Kültür varlıklarını Koruma Kurullarının” bazı yetkilerinin devredildiği birimler her belediyede mutlaka kurulmalıdır.

Aydınlı bürokratların Aydın'a ve sorunlarına , kendiliğinden proje geliştirerek ve benimseyerek değil, yukarıdan talimat bekleyerek harekete geçtiklerini görüyor ve izliyorum.

Oysa bürokrasi, STK 'ları ile işbirliği içinde başarılı projelere imzalarını müştereken atabileceklerdir. İşte Aydın'a hizmet için sınır tanımayan Aydın Sevdalıları olarak BÜROKRASİ ve STK lar birlikte başarılı olmağa mahkumuz. Ama başarı için her kurumun aynı heyecanı duyması “olmazsa olmazımızdır “

Her yere Sayın Vali'nin yetişmesi elbette zor.

Sivil Toplum Kuruluşları işte tam burada görev bekliyor.

Ama sayın Vali, artık bu konuda zaman artık geriye çalışıyor.

Valiliğimizde nasıl,Çevre Komsiyonu, Toprak komisyonu, İstihdam komisyonu gibi,

Gelişmeye yönelik kurullar ve benzeri çalışma grupları olduğu gibi,

Daha çok geç kalmadan , Aydın tarihi yok olmadan,

Valilik oluruyla, acilen ,AYDIN TARİHİ VE KÜLTÜRÜNÜ ARAŞTIRMA VE SÜRDÜRME KOMİSYONU oluşturulmalıdır.

Çünkü Devlet gücü ve kaynakları olmazsa, sonuca gidilmesi imkansızdır.

Gönüllü STK 'lar İlçe Belediyeleri ,Vakıflar ,ADÜ ve AYTO ve Baro, Borsa ile Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği ve diğer kurumlar ,bir araya gelerek mevcut projeler, daha da geç kalmadan bir an önce, hayata geçirilmelidir.

Dünyada ender tarihi yapılardan olan ancak tavanından taş düşme riski olduğu için kapalı olduğu açıklanan Tralleis antik kenti altındaki , ARSENAL için tavanı kafes tel içine alınacak tedbirlerle hemen Turizme açılmalıdır,

Hala ören yeri statüsü kazanamayan TRALLES üzerindeki tüm sivil ve askeri yapılar taşınarak, kazı eserleri sergilenmek üzere tarihi Sanat Okulu binası müzeye dönüştürülerek, Tralles kazı çalışmalarına mekan kazandırılmalı ve ören yerinin Aydın'a bakan güney tarafı seyir ve dinlenme , rekreasyon alanı olarak düzenlenmelidir.

Kent içindeki tarihi DDY deposu ( Halen Devlet malzeme Ofisi tarafından kullanılan pirinç deposu ) , Türk Sanatları (minyatür,ebru ve Aydın el sanatları ) ve mükemmel bir resim ve heykel müzesi olarak restore edilerek değerlendirilmelidir.

Kent içindeki tarihi Askerlik daire Başkanlığı binası ve geniş bahçesi , “devlet konukevi” veya “ Kuvvayi Milliye Araştırma merkezi ve Müzesi “ olarak Aydın tanıtımında örnek bir merkez oluşturulmalıdır.

Tarihe tanıklık eden Hasanefendi mahallesindeki Paşa Konağı , Veysipaşa mahallesindeki Eyüp Şahin Konağı ile Cemal Çiftçi Konakları sahipleri ile anlaşarak aynı isimlerle

korunmalı ve sahipleri onore edilerek içinde anılar Aydınlılarla paylaşılmalı Turizm ve tanıtım çalışmalarında değerlendirilmelidir.

Görüldüğü gibi fikir ve proje çok ama, içinde devlet yoksa tüm bunlar bir hiç..!

Aydın tarihi ,daha geç kalmadan ayağa kaldırılmalı,

projeler dosyalarda kalmamalı..!

ATAY dan MÜJDE

Dün Nevzat Biçer Nikah salonunda Muhtarlarla bir araya gelen Başkan ATAY, yeni uygulamaya giren düzenlemeyle merkeze uzak mahallelerin yararına düzenlenen yeni uygulamadan bahsetti.

Söz konusu düzenlemeye göre, büyükşehirlere bağlı mahallelere dönüştürülen köy ve belde yerleşimleri, başvuruda bulunmak şartıyla “kırsal mahalle” statüsüne geçebiliyor. Statü değişikliğine ilişkin başvurular, ilgili ilçe belediye meclisinin teklifi üzerine büyükşehir belediye meclisinin onayı ile karara bağlanabiliyor.

Kırsal mahallelerde yaşayanlara büyük avantaj sağlayacak bu düzenleme ile Efeler ilçesinde toplam 83 mahalleden merkezdeki 22 mahalle dışında kalan tüm köyler Kırsal mahalle statüsüne kavuşacak.

Sonrasında basına kapalı EFELER BELEDİYESİ tarafından muhtarlarla yapılan toplantı güzel birlikteliğe , arama konferanslarına örnek KAMU VE HALK toplantısına dönüştü.

Aydın adına ortak akılla , birlikte başarmak adına çok güzel ve örnek bir çalışmadır.

Çünkü sadece kendi aklımızın yetmediği , bilemediği yerde başkalarının akıllarına da ihtiyacımız var.

Akıllı insanlar kendi akıllarını kullanırken, daha akıllılar, başkalarının da aklını kullanırlar.!

“DONDURMAM GAYMAK” filminde başrol oynayan Muğlalı komşumuz sanatçı rahmetli Turan ÖZDEMİR 'in repliğini hiç unutmam ve her zaman hatırlarım.

“SEN BİLİRSİN BİR İKİ, BEN BİLİRİM ONİKİ”

SÖZÜN ÖZÜ :

TARİH GEÇMİŞTEN GELECEĞE BİR KÖPRÜDÜR.

GEÇMİŞİNİ BİLMEYENİN GELECEĞİ MEÇHULDUR.

MEHMET ÖZÇAKIR

mehmetozcakir@hotmail.com

P.K:110 EFELER – AYDIN

GSM : 0.542.7608691