Menderes Akdağ

Menderes Akdağ

KARADENİZ

Türkiye, Bulgaristan, Rusya, Romanya, Ukrayna ve Gürcistan Karadeniz’i çevreleyen ülkeler… Kuzeyinde Kırım yarımadası ve Azak Denizi vardır. İstanbul ve Boğazı ile Marmara Denizi’ne, oradan da Çanakkale Boğazı ile Ege Denizi’ne bağlanır. Yüzölçümü yaklaşık olarak 460.000 kilometre karedir. Yaklaşık 200 metre derinlikten sonraki suları oksijensiz olup, hidrojen sülfitçe(HS) zengindir. Bu nedenle hayat barındırmaz. Büyük beş ırmak Karadeniz’e dökülür: Tuna, Dinyeper, Dinyester, Don ve Kuban. Türkiye’den ise belli başlı dört ırmak Karadeniz’de sonlanır: Sakarya, Kızılırmak, Yeşilırmak ve Çoruh (Sonuncusunun büyük bölümü Türkiye’de olmasına karşın Gürcistan’da Batum’dan denize dökülür).

“Bir kutsal yaratıktır

Hem ekmek hem katıktır

Vaktinde çıkar gelir

Sözlerine sadıktır.

Hamsi alınca hızı

Titrer denizin yüzü

Haber şehre yayılır

Mest eder gönlümüzü.

Ne işve bilir ne naz

Ne kefal gibi kurnaz

Ağız tadını bilen

Ondan uzak duramaz.

Gurbetlerde düş idi

‘Tava’ idi ‘kuş’ idi

Saysam yirmiye çıkar

Yemeğinin çeşidi.

Ne derinde gizlenir

Ne çırpınır sızlanır

Fakir fukarayı

Doyurunca hazlanır.

Yazsa bin ululama

Yine sığmaz kelama

Hamsi geliyor hamsi

Haydi, durun selama”

(Ömer Kayaoğlu)

Karadeniz, Dünyanın en yoğun petrol trafiğinin yaşandığı denizlerden birisidir. Kirlilik tehdidiyle karşı karşıya ve birçok canlı türü artık Karadeniz’de yaşamıyor, büyük bölümünün de soyları tükenmek üzeredir. Günümüzden sadece 30 yıl önce Karadeniz’de ticari değeri olan 26 tür balık varken bugün sadece 6 tür balık yaşıyor ve mersin, kalkan, uskumru, orkinos, kılıçbalığı ve Akdeniz foklarına rastlamak günden güne hayale dönüşüyor. Karadeniz’de kılıç, orkinos ve uskumru bulmak artık imkânsız, mersin ve kalkanlar ise ölüm kalım savaşı veriyor. Karadeniz’de kalkan avcılığı nedeniyle her yıl yaklaşık 3000 yunus hayatını kaybediyor. Kalkan ağlarına takılan yunuslar kurtulamayarak, karaya vuruyor ve hemen her gün onlarca yunus ölü bulunuyor.