Kerim Yalçınkaya

Kerim Yalçınkaya

Zenginler ülkeyi terk ediyor

Dolar milyarderlerinin Türkiye’den kaçışı sürüyor. 2018’de dünya genelinde 108 bin dolar milyoneri ülkesini terk ederken, Türkiye 4 bin kişi ile en yoğun milyoner göçünün yaşandığı ülke oldu. AfrAsia Bank tarafından yayımlanan 2019 Küresel Servet Göçü Raporu’na göre, 2018’de Türkiye’de dolar milyonerlerinin yüzde 10’u ülkeyi terk etti. Son 4 yılda Türkiye’den göç eden milyonerlerin sayısı 17 bine ulaştı. Türkiye’yi yüzde 6’lık oran ve 7 bin milyoner göçü ile Rusya takip ederken, Çin yüzde 2’lik oran ve 15 bin milyoner göçü ile üçüncü oldu. Hindistan’dan 5 bin, Fransa’dan 3 bin, Birleşik Krallık’tan 3 bin, Brezilya’dan 2 bin, Suudi Arabistan ve Endonezya’dan biner milyoner ülkelerini terk etti. Raporda, Türkiye’deki milyoner göçünün kaygı verici olduğu, çünkü Türkiye’nin Hindistan ve Çin’in aksine yeni dolar milyoneri yaratamadığına dikkat çekildi. İsviçre merkezli yatırım bankası Credit Suisse’in 2018 Küresel Servet Raporu’na göre de, dünyada dolar milyoneri sayısı artarken Türkiye’de sert düşüş yaşandı. TL’deki büyük değer kaybıyla birlikte Türkiye’deki dolar milyoneri sayısı 16 bin kişi azalarak 79 bin 243 kişiye geriledi. Hisse senetleri ve TL’deki değer kaybıyla Türkiye’de toplam servet de 191 milyar dolar eriyerek 1 trilyon 10 milyar dolara düştü. Bu rakam 2005’te 1 trilyon 78 milyar dolardı. Milyonerlerin göç ettiği ülkeler sıralamasında 12 bin kişiyle ilk sırayı Avustralya, 10 bin kişiyle ikinci sırayı ABD, 4 bin kişiyle üçüncü sırayı Kanada aldı. Milyonerlerin tercih ettiği diğer ülkeler İsviçre, Birleşik Arap Emirlikleri, Karayipler, Yeni Zelanda, Singapur, İsrail, Portekiz, Yunanistan ve İspanya oldu. Rapora göre Türkiye, son bir yılda TL’nin değer kaybetmesine bağlı olarak dolar cinsinden yüzde 23’lük toplam servet erimesiyle Venezüella’nın ardından en kötü performans gösteren ülke oldu. Son 10 yıla bakıldığında ise Türkiye, yüzde 11’lik toplam servet kaybıyla en kötü performans gösteren yedinci ülke oldu. (Kaynak: Yeniçağ)

TÜRKİYE’NİN YURT DIŞI VARLIKLARI

Türkiye'nin yurt dışı varlıkları şubatta 243,6 milyar dolar, yurt dışı yükümlülükleri 606,5 milyar dolar oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından Şubat 2019 dönemine ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verileri açıklandı.

Buna göre, şubat sonu itibarıyla Türkiye'nin yurt dışı varlıkları, 2018 yıl sonuna göre yüzde 4 artarak 243,6 milyar dolara, yükümlülükleri yüzde 3,3 yükselerek 606,5 milyar dolara çıktı.

Böylece Türkiye'nin yurt dışı varlıkları ile yükümlülüklerinin farkı şeklinde tanımlanan ve 2018 yılı sonunda eksi 353,1 milyar dolar olan net UYP, şubatta eksi 362,9 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu dönemde, varlıklar alt kalemleri incelendiğinde, rezerv varlıklar kalemi 2018 yıl sonuna göre yüzde 7,6 artışla 100,1 milyar dolar, diğer yatırımlar kalemi yüzde 2,3 artışla 91,1 milyar dolar oldu. Diğer yatırımlar alt kalemlerinden bankaların yabancı para ve Türk lirası cinsinden efektif ve mevduatları yüzde 7,3 artışla 47,9 milyar dolara ulaştı.

Yükümlülükler alt kalemleri incelendiğinde, doğrudan yatırımlar (sermaye ve diğer sermaye) piyasa değeri ile döviz kurlarındaki değişimlerin de etkisiyle 2018 yıl sonuna göre yüzde 4,5 yükselişle 141,8 milyar dolara çıktı.

Portföy yatırımları 2018 yıl sonuna göre yüzde 7,8 artarak 151,2 milyar dolar oldu. Yurt dışı yerleşiklerin hisse senedi stoku 2018 yıl sonuna göre yüzde 18,3 artışla 35,1 milyar dolar, yurt dışı yerleşiklerin mülkiyetindeki DİBS stoku yüzde 1,6 azalışla 18,2 milyar dolar, Hazine’nin tahvil stoku (yurt içi yerleşiklerce alınan tahvil stoku düşüldükten sonra) yüzde 9,6 artışla 52,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.

Aynı dönemde, diğer yatırımlar 2018 yıl sonuna göre yüzde 0,7 artarak 313,6 milyar dolara yükseldi. Yurt dışı yerleşiklerin yurt içi yerleşik bankalardaki yabancı para mevduatı, 2018 yıl sonuna göre yüzde 1,5 artarak 32,3 milyar dolar, TL mevduatı yüzde 10,6 artarak 15,5 milyar dolar oldu. Bankaların toplam kredi stoku yüzde 3,1 azalışla 79 milyar dolara, diğer sektörlerin toplam kredi stoku yüzde 1,3 azalışla 105,5 milyar dolara geriledi. (Kaynak: AA)