Kerim Yalçınkaya

Kerim Yalçınkaya

HAYAL KIRIKLIĞI

AKP’nin enflasyonla mücadele kapsamına katılan ürünler dışında ard arda gelen zamma rağmen Aralık enflasyonu eksi çıktı.Tüketici fiyat endeksi Aralık ta aynı bazda yüzde 0,40 yurt içi üretici fiyat endeksi yüzde 2,23 azalış gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 20,30 yurt ,içi fiyatlarında yüzde 33,34 olarak gerçekleşti. AA finans eflasyon beklenti anletine katılan ekonomistlerin 2018 sonu eflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 20,30 olmuştu.

Tüketici fiyat endeksinde yer alan harcama gruplarında Aralık 2018’de yıllık bazda en yüksek artış yüzde 31,26 ile ev eşyası gruplarında oldu. Ana harcama grupları itibarıyla Aralık’ta aylık bazda en yüksek artış yüzde 1,08 ile gıda ve hizmetlerde yüzde 0,78 sağlıkta yüzde 0,62 lokanta ve otellerde yüzde 0,31 alkollü içecekler tütünde yüzde 0,16 artış gerçekleşti.

Aralık’ta aylık bazda en fazla düşüş gösteren grup ise yüzde 4,08 ile giyim ve ayakkabı oldu. Bunu yüzde 2,56 ile ulaştırma, yüzde 0,25 ile eğlence ve kültür izledi. Aralık ta endekste kapsanan 407 maddeden 44’ünün ortalama fiyatlarında değişim görülmezken, 200 maddenin ortalama fiyatlarında artış 161 maddenin ortlama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti. Yıllık bazda ise 2018’de en yüksek artış yüzde 20,48 ile işlenmemiş gıda, alkollü içecekler ve tütün ürünleri hariç TÜFE göstergesinde oldu. Yurt içi üretici fiyat endeksi 2018’in Aralık ayında bir önceki aya göre madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe yüzde 2,46, imalat sanayi sektöründe yüzde 1,56 elektrik ve gaz sektöründe yüzde 8,47 ve su sektöründe 0,13 azaldı. Geçen ay bir önceki aya göre en fazla düşüş gösteren sektörler yüzde 22,56 ile ham petrol ürünleri ve doğlagaz, yüzde 8,47 ile elektrik, gaz üretim ve dağıtımı oldu. Türkiye’de 2018’in Aralık ayında yıllık bazda fiyatların en fazla arttığı bölge yüzde 23,53 ile Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan oldu.En az fiyat artışı ise yıllık bazda yüzde 18,96 ile İstanbul takip etti.

EMEKLİYE ŞOK

Enflasyonun son iki ayda düşürme çabaları, emekliyi maaş zammında vurdu.Tüketici fiyat endeksi Aralık ayında bir önceki aya göre yüzde 0,40 azalırken, bir önceki yıla göre yüzde 20,30 arttı.Geçtiğimiz Kasım ayında da yüzde 1,04 azalmıştı. Son iki ayda enflasyon düşmeseydi emekliye yüzde 15 civarında bir zam uygulanacağına dikkat çeken Türki Emekliler Derneği hukuk danışmanı Cfer Yazıcıoğlu ‘’Hala nasıl olduğunu anlayamıyoruz, ama son iki aydır enflasyon şaşırtıcı bir şekilde eksiye düştü. Bu sebeple bizim yüzde 15 civarında beklediğimiz zam yüzde 10,19’a düştü.Tabiki bu orandan memnun değiliz, bizler büyümeyi yansıtacak seyyanen zam istiyoruz’’ diye konuştu.Emekli maaşlarına yapılacak zam belirlenirken yasanın son 6 aylık enflasyona vurgulayan Cafer Yazıcıoğlu, emeklinin büyüme oranlarından pay alamadığını belirtti. Enflasyon artışı yüksek giderken son iki ayda birden düştüğünü söyleyen Yazıcıoğlu’’Tabi bunu nasıl hesaplıyorlar bilmiyoruz, ancak bu hesap gerçeği yansıtmıyor’’ dedi. Enflasyonda son iki ayda yaşanan düşüşü değerlendiren iktisatçı yazar Mustafa Sönmez şu ifadeleri kulandı; ‘’Son iki ayda vergi indirimleri eflasyona azda olsa düşüşü getirdi.Beyaz eşya, otomobil gibi alanlarda yapılan vergi indirimleri fiyatları azda olsa aşağıya çekti.Petrol fiyatlarında gevşeme oldu.Ekonomi küçüldüğü için dövideki alev kısmen södü, enflasyondaki düşüşün sebebi bu. Ancak hala enflasyon çok yüksek, dünyada bu kadar yüksek olan bir Arjantin var, birde biz.Bu yüzden bu bir başarı değil.Berat Albayrak çıkıp bunu bir başarı olarak anlatacaktır ama bunu nasıl yaptın? Vergiden vazgeçtin ekonomiyi küçülttün.Buna rağmen yüzde 20’nin üstünde bir enflasyon başarı değildir’’.

TUİK RAKAMLARLA OYNADI

CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu yıllık enflasyonun yüzde 20,30 olarak açıklanmasına ilişkin; ‘’Açıklanan enflasyon rakamı milyonlar için hayal kırıklığı oldu. Üreticilere düşük zam yapmak için resmi enflasyon rakamlarını gerçek enflasyondan küçük açıklandı.’’ Görüşünü savundu.Erdoğdu, yazılı açıklamasında hükümetin sopayla enflasyonu düşürme çabasının bu ay 0,40 puan düdüşle yıllık enflasyonu yüzde 20,30’a çektiğini ileri sürdü.Enflasyonun beklentilerin bile altında açıklanması nedeniyle çalışan ve emeklilerin yaşadıkları enfşasyon oranında değil TUİK tarafından açıklanan makyajlanmış rakama göre zaman alacaklarına dikkat çeken Erdoğdu, alt ve orta sınıfın bütçesini kapsayan gıda da yıllık enflasyonun yüzde 25, konutta yüzde 24, ev eşyasında ise yüzde 32 olduğuna değindi.Normal şartlarda enflasyon düştüğünde döviz kurununda düşeceğine ulusal paranın değer kazanacağına dikkat çeken Erdoğdu; ‘’Oysa tam tersi bir durum var, çünkü herkesin yalan söylediğini istatistiklerle oynandığını herkes biliyor’’ dedi.