Kerim Yalçınkaya

Kerim Yalçınkaya

ÇALIŞANIN ASGARİ ÜCRET HEYECANI

İşçi yeni asgari ücretin şekilleneceği Aralık ayında yapılacak asgari ücret tespit komisyonu toplantılarına kilitlendi. Yaşanan ekonomik kriz nedeniyle zorlu bir pazarlık süreci olması bekleniyor. Türkiye’de yaklaşık 6 milyon işçi asgari ücret ile geçinmeye çalışıyor. Asgari ücret yılbaşından bu yana net bin 603 lira olarak uygulanıyor. Yeni haftada asgari ücret komisyonun toplantısı için taraflara çağrı yapılması, ilk toplantının da Aralık ayının birinci haftasında gerçekleşmesi bekleniyor. Komisyonda 5 işçi, 5 işveren ve 5 de hükümet temsilcisi var. Türk iş heyetinde bu yıl ilk kez yer alacak olan asgari ücretli bir işçinin sendikasız ve toplu sözleşmesiz bir taşeron işçi olması bekleniyor. Ancak henüz isim netleştirilmedi. Bu işçi komisyonda asgari ücretle bir ay nasıl geçinmeye çalıştığını anlatacak, komisyon da işçi heyetine başkanlık edecek. Türk-İş Genel Eğitim Sekreteri, TERSİF Genel Başkanı Nazmi Irgat, ücretin düşüklüğüne dikkat çekerken “asgari ücretle geçinmek için sihirbaz olmak gerek” dedi. Hükümet ücret artışlarında hedef enflasyona bakıyor. Yeni ekonomi programında 2019 için hedeflenen enflasyon yüzde 15,9 bu da asgari ücretle 253 lira zam yapılarak 1858 liraya çıkarılması anlamına geliyor. Ancak geçen Ekim’de açıklanan yıllık enflasyon yılda yüzde 25,24tü. Gerçekleşen enflasyonun dikkate alınması anlamına geliyor. Bu durumda asgari ücretin 405 lira zam yapılacak 2 bin 8 liraya çıkarılması gerekiyor. Enflasyon hesabında Kasım ayı enflasyonu da önemli olacak. Hükümetin ve iş verenin artışta gerçekleşen değil hedeflenen enflasyonu dikkate alma eğilimine karşın Türk-İş’in bu konuda duruşu net. Irgat, “Şimdiye kadar hangi hedef tuttu? Artışta hedeflenen değil gerçekleşen enflasyona bakarız, zam bunun altında olamaz” dedi. “Biz asgari ücretin hemen 2 bin liraya çıkarılmasını istiyoruz. Pazarlık da 2 bin lira üzerinden yapılmalı, son 6 ayda ücretler yüzde 40 eridi.”

Ekonomik kriz Türkiye’nin en büyük üstlerinden Gaziantep Organize Sanayi Bölgesini vurdu. Tekstil İşçileri Sendikası Gaziantep Temsilcisi Nihat Bencan 170 bin kişinin çalıştığı bölgede son dört ayda işsiz kalanların ya da ücretsiz izne gönderilenlerin sayısının 50 bini bulduğunu söyledi.

Krizin etkileri birçok yerde kendini göstermeye başladı. Türkiye’nin sanayi üstlerinden biri olan Gaziantep de krizden nasibini aldı. Bize kadar ulaşan bilgilere göre; ayakta kalan firmalar da üreticinin üçte bir oranında düşürüldüğünü ve en iyi olasılıkla işçilerin ücretli ve ücretsiz izine gönderildiği belirtildi. Türkiye’nin 6 büyük ekonomisine sahip olan 270 bin kişinin çalıştığı Gaziantep Organize Sanayi Bölgesinde 50 bin işçinin çıkartıldığı belirtildi. Bir sanayici yaşanan durumun vahametini şöyle ifade ediyor; “Yarınları düşünüce, bugünler iyi günlerimiz.”

DİSK’e bağlı Tekstil İşçileri Sendikası Gaziantep Temsilcisi Nihat Bencan da, organize sanayi bölgesinde bir iki kilometre dolaşınca 5-6 tane kiralık ya da satılık fabrikanın dikkat çektiğini söylüyor. Ticaret Bakanlığı’nın daha önce açıkladığına göre 14 firma konkordato ilan etti ve borçlarını erteleme kararı aldı. Yaklaşık 40’a yakın firmanın da konkordato talebinde bulunmak için dava açtığı öğrenildi. Bazı işten çıkarmalar da işçilere tazminatı yerine uzun vadeli çek-senet teklif edildi. Özellikle Ağustos ayından itibaren yaklaşık 50 bin civarında işçinin ya ücretsiz izine gönderildiğini ya da işten çıkarıldığı kaydedildi. Kısacası Gaziantep Sanayi Bölgesi önemli sıkıntılar yaşamaya başladı. Bu kriz de işçilere yansıyor. İşçi çıkaracağı düşünülmeye tanınmış markalar dahi ciddi rakamlarda işçi çıkarmaya başladıkları belirtildi. Firmalarda vardiya sayısı düşürüldü, yani üretimi kısmaya başladılar. Küçülmeyle birlikte vardiya küçülmesine gidiyorlar. Siz gidin 1-1,5 ay bekleyin ondan sonra “Biz önümüzü göreceğiz. Sizi tekrar işe alıp almayacağımızı değerlendireceğiz” diyorlar. Tekstil İşçileri Sendikası Gaziantep Temsilcisi Nihat Bencan “İşçiyi işten izinsiz gönderdiği için işçi ücret alamıyor. İşten çıkarıp tazminatını vermediği için işçinin eline para geçmiyor. Resmi olarak işten çıkarmadığı için işsizlik sigortasından faydalanamıyor. Yani çalışan işçi direk işsizliğe, açlığa mahkum ediliyor. Bu işçiler işten çıkarıldıktan sonra 1-2 ay kredi kartlarıyla geçindiler artık o da bitti. Bıçak kemiğe dayandı…