Hüsamettin Kaçar

Hüsamettin Kaçar

‘Ekmek zammı

Ekmek fiyatına yüzde 15 zam hem esnaf kuruluşlarını hem de esnafla Ticaret Bakanlığı’nı karşı karşıya getirdi. İstanbul Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Faik Yılmaz, önceki gün açıklanan ekmek fiyatındaki artışla ilgili “Dava açarak zammı geri almaya çalışacağız” dedi. Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada da “Türkiye Fırıncılar Federasyonu’nun ne ülke genelinde ne de herhangi bir il için tek başına ekmek fiyatı belirleme yetkisi bulunmamaktadır. Bu doğrultuda ekmeğe yüzde 15 zam yapıldığı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır” denildi. Türkiye Fırıncılar Federasyonu Başkanı Halil İbrahim Balcı, önceki gün yükselen maliyetleri gerekçe göstererek ekmek fiyatlarına yüzde 15 zam yapıldığını duyurmuştu. Yapılan bu zamla 250 gramlık bir ekmek yaklaşık 1.50 lira olacak. Başkan Balcı, zamla ilgili şunları söylemişti: “Yayınlayacağımız genelge ile birlikte ekmeğin Türkiye’de azami fiyatı 5 lira olan fiyatı 5 lira 75 kuruşun üzerinde olmayacak. Yani enflasyon oranları göz önünde bulundurursak yüzde 15 bir fiyat artışı söz konusu olacak. Bu demek değildir ki, bütün vilayetlerde ekmeğin kilogramı 5 lira 75 kuruş olacak. Nasıl bugün 52 vilayette 5 liradan satılıyorsa diğer vilayetlerde bunun altında satılıyorsa illerdeki maliyet hesapları da ona göre yapılacak. Ama bir gerçek var ki, Türkiye’nin hiçbir yerinde kilosu 5 kilo 75 kuruşun üzerinde olmayacak. Artışları göz önünde bulundurursak bunun makul bir oran olduğunu söyleyebiliriz. Mazota baktığımızda yüzde 66’lık bir alış var. 40 lira olan maya fiyatı 50 lira olmuş. Un fiyatlarındaki yüzde 30 artışı bazı aldığımızda meydana gelen fiyat artışının en alt seviyesinde olduğunu söyleyebiliriz” Bun karşılık Ticaret Bakanlığı’nın da yaptığı açıklamada “Türkiye genelinde ekmek fiyatlarında yüzde 15 artış öngören bir talep bakanlığımıza gelmedi. Ekmeğe yüzde 15 zam yapıldığı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır.” Türkiye Fırıncılar Federasyonu’nun ekmeğe yüzde 15 zam yapması üzerine yazılı açıklamada bulunan Ticaret Bakanlığı “Ekmek fiyatları bir yönü ile esnaf ve tacirlerimizi çok yakından ilgilendiren bir husustur. Ulusal ve yerel basında ekmek fiyatlarına ilişkin yapılan haberler nedeniyle bu konuda bazı açıklamaların yapılması zarureti hasıl olmuştur. Öncelikle belirtmemiz gerekir ki, ekmek fiyatları illerimizde veya ilçelerimizde esnaflarımız için ilgili esnaf odaları, tacirlerimiz için ise ticaret odalarımız tarafından hazırlanan fiyat tarifelerine istinaden belirlenmektedir. Bu konuda Türkiye Fırıncılar Federasyonu’nun görüş belirtmekten başka ekmek fiyatlarını belirleme konusunda herhangi bir yetkisi bulunmamaktadır. Ekmek fiyatları tacirlerimiz için “tacir ve sanayiciler tarafından üretilen mal ve hizmetlerin azami fiyat tarifelerinin düzenlenmesi hakkında yönetmelik hükümleri çerçevesinde hazırlanan ve onaylanan tarifeler ile belirlenmektedir. Bu çerçevede ilgili Ticaret Odası yönetim kurulu Ticaret İl Müdürü ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü ile Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği, tarifeyi düzenleyen oda ve ilgili belediyenin temsilcilerinden oluşan heyetin değerlendirmesi ve ilgili meslek komitesinin görüşü dikkate alınarak yönetim kurulunca ekmek tarifesine ilişkin teklif oluşturulmaktadır. Hazırlanan bu teklif bakanlığımızın görüşüne sunulmakta ve daha sonra yapılacak ilk toplantıda oda meclisinin onayına sunulmaktadır. Bu şekilde hazırlanan tarifeler, oda meclisinin onayı sonrasında ilgili valilik ve belediyelerin uygun bulması üzerine yürürlüğe girmektedir. Bu süreçler doğrultusunda bugün itibariyle Türkiye genelinde ekmek fiyatlarında yüzde 15 artış öngören bir talep gelmediği gibi bakanlığımızca bu konuya ilişkin herhangi bir görüş belirtilmemiştir” Ekmek fiyatlarındaki artış esnafı ikiye böldü. Fırıncılar Federasyonu Başkanı Balcı, ekmek fiyatına yüzde 15 zam yapıldığını açıklamasının ardından ISTESOB Başkanı Yılmaz, dava açarak zammı geri alacaklarını söyledi. Bu açıklamanın ardından Ticaret Odası’nın yazılı açıklaması geldi. “Türkiye Fırıncılar Federasyonu’nun ne ülke genelinde ne de herhangi bir il için tek başına ekmek fiyatı belirleme yetkisi bulunmamaktadır. Bu doğrultuda ekmeğe yüzde 15 zam yapıldığı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır” denildi. Fırıncılar Federasyonu’nun hiçbir ilgili kuruluşa danışmadan zam yaptığı pek gerçeğe dayanmıyor. Bir Federasyon, ekmeğe zam için mahalde bulunan Ticaret veya Sanayi Odası yönetim kurulu, Ticaret İl Müdürü ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü ile Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği tarifeyi düzenleyen oda ve ilgili belediyenin temsilcilerinden oluşan heyetin değerlendirmesi alınarak fiyat tespiti yapılmıştır. Ancak Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, “ekmek zammı için teklifler bakanlığın görüşüne sunulmamıştır. Ekmek zamlarına Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği karşı çıkıyor. “Dava açarak zammı geri almaya çalışacağız” diyor. Ekmek fiyatlarının tespiti önemli bir konu. Ancak özellikle un fiyatlarındaki yüzde 30 civarındaki yükseliş, artı girdilerdeki enflasyonist artış, fırıncıların yüzde 15 zam yapmaya hakkı olduğunu gösteriyor. Fırıncılar Federasyonu’nun ekmek zammı bakalım yargı yoluna gidecek mi?